Connect with us

Politika

Kako Južna interkonekcija utiče na odnose SAD I EU?

Južna gasna interkonekcija je projekat o kojem se govori već nekoliko godina, ali tek dolaskom administracije Donalda Trampa, predsjednika Amerike, stvari su se pomjerile s mrtve tačke.

Podsjećanja radi, projekt je prvobitno trebalo da finansira EU, ali je zbog isteka roka za finansiranje energetskih projekata na fosilno gorivo odustala od toga. Kada su bliski Trampovi saradnici odlučili da finansiraju projekt iz vlastitih izvora, Ambasada SAD je izvršila pritisak na hrvatske i bošnjačke aktere i došlo je do usvajanja novog zakona u FBiH, koji je otvorio put za realizaciju.

Fokus EU na obnovljivu energiju
Međutim, ono o čemu smo mi pisali već u februaru je da je EU podsjetila BiH na njene evropske obaveze koje proističu iz Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju, Reformske agende i drugih dokumenata, a to je da je fokus EU na obnovljivoj energiji, a da gasni projekti u BiH, ako se sprovode, moraju da budu usklađeni s Trećim energetskim paketom.

Neki mediji u BiH su ovo podsjećanje EU protumačili kao upozorenje, a ide se čak i dotle da se tvrdi da bi Brisel i Vašington mogli ući u sukob zbog projekta čija vrijednost, čak i u najoptimističnijoj varijanti, ne prelazi vrijednost tri ili četiri američka borbena aviona najnovije generacije.

Drama puno manjeg obima nego što se prikazuje
Iza scene u neformalnim razgovorima koje smo proteklih sedmica vodili i s evropskim i s američkim diplomatama može se zaključiti da je drama puno manjeg obima nego što bi se mogao steći utisak u javnosti, ali je tačno da bi EU reagovala ako bi ovaj projekt kršio evropske standarde, koji prije svega predviđaju odvajanje operatera gasovoda od snabdjevača, garanciju pristupa trećoj strani na osnovu istih uslova za sve i prilagođavanje evropskoj Zelenoj agendi, na primjer kroz omogućavanje da gasovod sutra može prenositi i zeleni hidrogen.

Projekt usklađen s EU standardima
Prema informacijama koje imamo, Amerikanci namjeravaju da gasovod bude usklađen sa svim evropskim propisima. Kako nam je objašnjeno, smisao gasovoda dobiće puni značaj tek kada bude uklopljen u širu evropsku mrežu gasovoda, a to se može ostvariti jedino ako je gasovod kompatibilan s evropskim standardima. Eksplicitno nam je rečeno da “Energoinvest” ostaje primarni dobavljač gasa za FBiH i da se tu ništa neće promijeniti.

Problem bi bio i za investitora, odnosno pravnu sigurnost investicije u narednim decenijama, ako bi se otvorio potencijalni pravni spor s EU oko načina korištenja ovog objekta.

Odgovor EU
Iz zvaničnog odgovora Delegacije EU od februara jasno se vidi koje su intencije Brisela kada je u pitanju ovaj projekat. EU želi da što više energije proizvodi kod kuće kako bi bila manje ovisna o globalnim poremećajima, kao što je sada slučaj u vezi s Ormuskim moreuzom. To je osnovni razlog zašto EU ne želi da finansira ili učestvuje u izgradnji američkih gasnih projekata, s obzirom na to da je fokus na prelazak na obnovljive izvore energije.

“Energetska politika EU temelji se na prelasku na čistu energiju i ostvarivanju cilja klimatske neutralnosti do 2050. godine. Osim što je važan element procesa pristupanja EU, za Bosnu i Hercegovinu ovo takođe predstavlja značajnu priliku za modernizaciju energetskog sektora, privlačenje investicija i unapređenje dugoročne energetske sigurnosti”, naglasili su oni u odgovoru “Nezavisnim”.

Pojasnili su da postoji još jedan bitan razlog za odustajanje od izgradnje infrastrukture za fosilna goriva.

“Važnost prelaska na čistu energiju ogleda se i u Mehanizmu EU za prilagođavanje ugljenika na granicama (CBAM). Kako se CBAM bude postepeno uvodio, proizvodnja s visokim udjelom ugljenika suočiće se s dodatnim troškovima prilikom izvoza u EU. Da bi ekonomija Bosne i Hercegovine ostala konkurentna, zemlja će morati smanjiti emisije i ulagati u čistiju energiju”, pojasnili su nam.

Ako je tačno ono što smo čuli od američkih izvora, problema neće biti jer će gasovod biti dostupan svim zainteresovanim stranama. Za BiH bi problem eventualno mogao jedino nastati ako bi se u potpunosti fokusirala na gas i zanemarila zelene izvore energije, umjesto da gas iz Južne interkonekcije tretira kao prelazno gorivo koje će se koristiti u narednih nekoliko decenija, dok se ne završi puna zelena tranzicija.

Related Topics:

Politika

AUTOGOL DECENIJE! SNSD pokušao da ocrni Stanivukovića, pa teško PONIZILI i uvrijedili VUČIĆA!

Nedavni medijski napadi usmjereni protiv gradonačelnika Banjaluke i lidera Pokreta Sigurna Srpska Draška Stanivukovića, a povodom njegovog sastanka s predsjednikom Evropske narodne partije (EPP) Manfredom Veberom, ogolili su duboke frustracije i ozbiljne kontradikcije unutar vladajuće strukture u Republici Srpskoj. Ono što je na prvi pogled plasirano kao klasično lokalno političko diskreditovanje, kroz prizmu ozbiljne analize pokazuje se kao opasan politički autogol i indirektni, ali vrlo oštar udar na predsjednika Srbije Aleksandra Vučića i zvanični Beograd i to od strane Milorada Dodika i SNSD-a.

Režimski mediji u Republici Srpskoj pokušali su sastanak Stanivukovića i Vebera prikazati u isključivo negativnom kontekstu. Strategija se zasnivala na pokušaju povezivanja Vebera sa Kristijanom Šmitom, s obzirom na to da obojica dolaze iz njemačkih konzervativnih struktura (CSU) koje djeluju unutar EPP-a. Istovremeno, reciklirane su stare unutarstranačke afere unutar EPP-a iz 2019. godine i ugovori vezani za Marija Fojta, kako bi se Veber, a samim tim i njegovi sagovornici, proglasili kompromitovanim akterima.

Međutim, kreatori ovog spina svjesno prećutkuju ključnu činjenicu koja cijelu ovu konstrukciju ruši poput kule od karata i pretvara je u direktan napad na Srbiju.

Manfred Veber nije tek bilo kakav evropski zvaničnik; on je na čelu Evropske narodne partije (EPP), najmoćnije, najbrojnije i najuticajnije političke grupacije u Evropskoj uniji. Upravo toj političkoj porodici, s ponosom i potpuno zvanično, pripada Srpska napredna stranka (SNS) Aleksandra Vučića, baš kao i PDP u Republici Srpskoj.

Kada mediji pod kontrolom SNSD-a satanizuju EPP, proglašavaju je korumpiranom, politički skandaloznom i povezuju je isključivo s antisrpskim narativima, oni direktno udaraju na politički legitimitet, međunarodni ugled i strateški izbor samog Aleksandra Vučića. Kriminalizacijom Vebera i njegove partije, javnosti u Republici Srpskoj se suptilno podmeće opasna teza – da predsjednik Srbije i njegova vladajuća stranka pripadaju „sumnjivom i neprijateljskom“ evropskom jatu. Ovakav narativ predstavlja ozbiljan šamar zvaničnom Beogradu, upućen pod krinkom lokalnih političkih obračuna.

Pozadina ovakve agresivne retorike i skretanja pažnje javnosti leži u dubokoj političkoj frustraciji i međunarodnoj izolaciji u kojoj se SNSD odavno nalazi. Dok SNS u Srbiji i opozicione partije u Srpskoj održavaju stabilne, snažne i institucionalne veze s najjačim političkim blokom u Briselu, SNSD je prije niza godina zvanično izbačen iz asocijacije evropskih Socijaldemokrata (Socijalističke internacionale i PES-a) zbog politike koja je odudarala od evropskih standarda.

Ova ogorčenost i unutarstranački kompleks inferiornosti na međunarodnoj sceni sada se pokušavaju kompenzovati agresijom prema svima koji imaju otvoren prolaz do najvažnijih evropskih kabineta. Kome zapravo ponovo smetaju Vučić i Srbija u Republici Srpskoj, pa se kroz napade na EPP pokušava minimizirati njihov međunarodni uticaj?

Nedopustivo je da se lična frustracija, ljubomora i međunarodna izolovanost jedne političke partije preslikavaju na građane Republike Srpske i da se zbog lokalnih sujeta ugrožavaju vitalne veze s bratskom Srbijom. Pokušaj da se preko leđa regionalnih sastanaka vodi posredni, tihi rat protiv Aleksandra Vučića i stranke koja vodi Srbiju, pokazuje opasnu kratkovidost politike koja je, zarad očuvanja lokalnih pozicija, spremna da naruši odnose s najvažnijim nacionalnim osloncem.

Banjaluka24

Nastavi čitati

Politika

ELEK PROZVAO MINISTRA BUDIMIRA: “Čuva ga 30 policajaca dok glođe rebarca na Jagnjijadi”

Predsjednik Nadzornog odbora OC Jahorina Nedeljko Elek oštro je kritikovao ministra Željka Budimira zbog velikog policijskog obezbjeđenja sa dugim cijevima na Jagnjijadi.

Ove nedjelje održana je 14. gastro-turistička manifestacija “Jagnjijada” na Vučijoj Luci na kojoj je učestvovalo vise od 70 ekipa.

Manifestaciju su svečano otvorili premijer Republike Srpske Savo Minić i načelnik Opštine Istočni Stari Grad Bojo Gašanović.

Među prisutnima bio je i ministar unutrašnjih poslova Republike Srpske Željko Budimir kojem je predsjednik Nadzornog odbora Olimpijskog centra “Jahorina” Nedeljko Elek zamjerio, kako je naveo, što ga čuva 30 policajaca dok glođe rebarca.

“U nedjelju je 30 specijalaca, sa dugim cijevima, čuvalo ministra MUP-a Republike Srpske dok glođe rebarca na Jagnjijadi. Gospodine Budimire, nisu se oni za to školovali. Sramota”, poručio je Elek na društvenim mrežama i postavio video na kojem se vide pripadnici MUP-a RS sa dugim cijevima.

Nastavi čitati

Politika

“DOBIĆE ORDEN OD VLASTI”! Kako je Vukanović „sahranio“ SDS

Unutaropozicioni sukobi stigli su do tačke ključanja, a u centru novog, nezapamćenog razdora ponovo se našao lider Liste za pravdu i red, Nebojša Vukanović. Njegovi najnoviji potezi i agresivna retorika pokazuju da više nema ni privida saradnje, jer je Vukanović prešao sve crvene linije i krenuo u direktno rušenje vrha SDS-a.

Glavna meta Vukanovićevih oštricâ ovog puta je Branko Blanuša. Dobro upućeni izvori ocjenjuju da je Vukanović svojim otvorenim napadima doveo predsjednika SDS-a u klasičnu mat-poziciju iz koje jednostavno nema dobrog izlaza.

Blanuša je bukvalno satjeran u ćošak:

  • Ako se kandiduje, biće proglašen krivcem za cijepanje opozicionog bloka.

  • Ako se ne kandiduje, ispašće slab i potpuno politički poražen pod pritiskom Vukanovića.

Ono što je izazvalo poseban revolt i nevjericu u opozicionim krugovima jeste Vukanovićeva nevjerovatna politička drskost. Umjesto da se bavi svojom listom, on je otišao korak dalje i počeo direktno da predlaže i nameće kandidate samom SDS-u. Ovakav pokušaj disciplinovanja i diktiranja uslova najvećoj opozicionoj partiji u javnosti se tumači kao svjesno uništavanje i ono malo preostalog jedinstva.

Sve su glasniji komentari da se Vukanović profilisao kao apsolutni i ključni faktor razdora unutar opozicije. Zbog toga se na političkoj sceni već otvoreno priča da aktuelna vlast ne mora da troši energiju na kampanju – dok god Vukanović ovako efikasno, temeljno i na vrijeme „rastura“ sopstvene partnere, vladajuća koalicija može mirno da posmatra situaciju.

Banjaluka 24

Nastavi čitati

Aktuelno