Prema podacima Instituta „Dr Milan Jovanović Batut“, bolesti srca i krvnih sudova izazovu više od polovine smrtnih slučajeva, a predstavljaju i vodeći uzrok smrtnosti u svijetu, odnoseći oko 20,5 miliona života godišnje.
Povodom Svjetskog dana srca, Batut je objavio podatke o kardiovaskularnim bolestima, najvažnijim faktorima rizika, ali i preporuke građanima za očuvanje zdravlja srca.
Procjenjuje se da više od 620 miliona ljudi danas živi sa nekim kardiovaskularnim problemom, dok su među najčešćim ozbiljnim stanjima akutni infarkt miokarda i moždani udar. Situacija je izuzetno ozbiljna, jer Batut navodi da su gotovo polovina svih uzroka smrti posljedica kardiovaskularnih oboljenja. Istovremeno, prema podacima koje Institut ističe, čak do 80 odsto prevremenih kardiovaskularnih događaja moguće je spriječiti, zbog čega prevencija ima veliki značaj.
Hipertenzija među najvećim rizicima
Batut kao jedan od najznačajnijih faktora rizika izdvaja povišen krvni pritisak, odnosno hipertenziju. Kako navodi Institut, ona se smatra pojedinačno najvećim pokretačem i uzrokom više od 10,8 miliona smrtnih slučajeva godišnje na globalnom nivou.
Među značajnim rizicima navode se i upotreba duvanskih proizvoda, povišen nivo šećera u krvi, fizička neaktivnost, prekomjerna tjelesna masa i gojaznost. Batut upozorava i na značaj faktora životne sredine, prije svega zagađenja vazduha, koje se prema savremenim epidemiološkim istraživanjima povezuje sa velikim brojem kardiovaskularnih smrti.
Institut građanima preporučuje niz promjena životnih navika koje mogu doprinijeti smanjenju rizika od bolesti srca i krvnih sudova:
Vodite računa šta jedete
Batut savjetuje da se prednost daje nutritivno vrijednim namirnicama, a da se izbjegavaju pržena i pohovana hrana. Planirajte obroke
Preporučuje se smanjenje unosa visoko prerađenih namirnica, pekarskih proizvoda i brze hrane, uz više povrća, integralnih žitarica, mahunarki i voća.
Alkohol svedite na minimum
Batut savjetuje izbjegavanje alkohola ili njegovo svođenje na najmanju moguću mjeru.
Budite fizički aktivni
Za odrasle se preporučuje između 150 i 300 minuta umjerene fizičke aktivnosti nedjeljno. Kao primjer se navodi oko 30 minuta brzog hoda dnevno, pet dana u nedjelji.
Uvedite “aktivni transport”
Kad god je moguće, automobil ili autobus treba zamijeniti pješačenjem ili biciklom. Batut savjetuje i korišćenje stepenica umjesto lifta.
Prestanite da pušite
Prema preporukama Instituta, prestanak pušenja predstavlja jednu od najvažnijih mjera za zaštitu zdravlja. Batut posebno upozorava i na elektronske cigarete i uređaje za zagrijavanje duvana.
Izbjegavajte pasivno pušenje
Institut savjetuje da dom bude prostor bez duvanskog dima i da se izbjegava izloženost duvanskom dimu drugih osoba, prenosi B92.

Vlada Republike Srpske utvrdila je u četvrtak Prijedlog zakona o ugostiteljstvu, kojim se uređuje rad salona za posebne prilike, usluge smještaja te uvođenje elektronske knjige, no, ugostitelji nisu zadovoljni dijelom koji se tiče svadbenih salona, jer, kako kažu, nisu usvojene njihove primjedbe.
Zbog toga će, ističu, čim prijedlog ovog zakona dođe u Narodnu skupštinu Republike Srpske, uputiti amandmane, a da bi se uvrstilo ono što su oni tražili.
Šta donosi novi zakon o ugostiteljstvu Inače, u martu ove godine je u NS RS razmotren Nacrt zakona o ugostiteljstvu, te je najavljeno da se planira uvesti sistem koji će evidentirati sve što ima veze sa ugostiteljskim uslugama, od čaša do muzike i fotografisanja. Nacrt je predviđao da svadbeni salon sa mladencima pronađe regularne fotografe i muziku, da bi im mogao dozvoliti da pruže svoje usluge tokom proslave, čak i ulazak u salon.
Iz Vlade RS navode da se ovim prijedlogom zakona pojednostavljuju procedure za privrednike i građane, unapređuju digitalizacija i kontrola kvaliteta usluga i stvara savremeni normativni okvir za dalji razvoj turizma i ugostiteljstva.
“Ključne novine odnose se na sistemsko uređenje rada salona za posebne prilike, kao i preciznije uslove za pružanje usluga smještaja u apartmanima, kućama za odmor i sobama za iznajmljivanje, gdje fizička lica ove usluge mogu pružati u do pet smještajnih jedinica, odnosno do 10 ležajeva, dok pravna lica kao pružaoci ovih usluga nemaju ograničenja u pogledu broja smještajnih jedinica i gostiju”, saopšteno je iz Vlade RS.

Nova pravila za smještaj i seoski turizam
Pojašnjavaju da je definisana i mogućnost pružanja usluga smještaja u kampovima za fizička lica po pojednostavljenom postupku, dok se s ciljem razvoja seoskog turizma i lokalne gastronomske ponude prvi put uvodi kategorija “degustacionog prostora”.
“Novim zakonom ugostiteljima se omogućava upotreba hermetički zapečaćene PET ambalaže, pored staklene ambalaže, dok se istovremeno zabranjuje usluživanje pića u plastičnim čašama, vrećicama i drugoj otvorenoj plastičnoj ambalaži za jednokratnu upotrebu”, pojašnjavaju.
I proces digitalizacije se unapređuje uvođenjem elektronske knjige gostiju putem Centralnog informacionog sistema, a period revizije kategorizacije ugostiteljskih objekata skraćuje se sa četiri na tri godine, uz mogućnost vanrednih kontrola. “Posebna pažnja posvećena je pristupačnosti objekata za osobe sa invaliditetom, kroz uvođenje zvanične oznake pristupačnosti, čime se obezbjeđuje veća transparentnost i informisanost korisnika o dostupnosti ugostiteljskih usluga”, navode iz Vlade RS.
Ugostitelji nezadovoljni zbog svadbenih salona
Goran Kurtinović, član Upravnog odbora Udruženja poslodavaca ugostiteljstva i turizma RS “Horeca”, za “Nezavisne novine” kaže da nisu zadovoljni prijedlogom zakona, jer nije usvojeno ono što su predlagali tokom javnih rasprava.
“Prijedlog zakona je takoreći isti kao što je bio i na prethodnoj sjednici Skupštine, samo je prepisan te stavljen u dalju proceduru. Čekamo da on ponovo dođe u Skupštinu, pa ćemo probati preko amandmana da uvrstimo ono što smo mi željeli. Imali smo najviše primjedaba u vezi s radom svadbenih salona, jer je na vlasnike istih ovim zakonom stavljen veliki teret, u smislu da moraju prijavljivati ko radi dekoraciju, fotografe, tj. dužni su da vode evidenciju o tome”, pojašnjava Kurtinović.
Prema njegovim riječima, u razgovorima su vlasnici svadbenih salona iznijeli da oni nemaju nikakvog uticaja na to, niti biraju fotografe, niti muzičara, i da oni ne mogu preuzeti odgovornost za te stvari.
“Mi smo na javnim raspravama došli do nekih rješenja, koja su bila prihvatljiva za sve. Bilo je nekih rješenja, ali ostaje pitanje zašto se oni nisu našli u ovom zakonu kao izmjene”, dodaje on.
Prema njegovim riječima, u prijedlogu zakona ima i dobrih stvari, navodeći da se to odnosi na uvođenje degustacionog prostora, što je dobra stvar za razvoj seoskog turizma, kao i uvođenje elektronske knjige.
Ministarstvo: Prijedlog Zakona unaprijeđen nakon rasprava
Iz Ministarstva trgovine i turizma RS navode da je prijedlog zakona u značajnoj mjeri unaprijeđen u odnosu na nacrt zakona, nakon što je Ministarstvo trgovine i turizma, u skladu sa zaključkom Narodne skupštine Republike Srpske, organizovalo i sprovelo javne rasprave u Trebinju, Istočnom Sarajevu, Bijeljini i Banjaluci.
“Prilikom izrade prijedloga zakona razmotrene su dostavljene primjedbe i sugestije, kao i rezultati dodatne analize obrađivača”, kažu iz Ministarstva za “Nezavisne”.

Iza zvaničnih ekonomskih izvještaja i statističkih prosjeka u Republici Srpskoj odvija se tiha i teška socijalna drama. Prema podacima Fonda za penzijsko i invalidsko osiguranje (PIO) RS, više od 74.000 penzionera obuhvaćeno je sistemom najnižih penzija. Za one sa najkraćim radnim stažom, mjesečna primanja iznose svega 335 KM — cifru koja u današnjim tržišnim uslovima ne obezbjeđuje ni minimum za goli opstanak.

Kada se od 335 KM oduzmu samo najosnovnije stavke bez kojih se ne može fizički živjeti — struja, voda i lijekovi — računica preživljavanja postaje porazna.

Surova matematika: Sa 3,80 KM dnevno za hranu

Dovoljno je staviti mjesečni priliv od 335 KM naspram osnovnih, nefleksibilnih troškova koji se moraju platiti svaki mjesec:

• Najniža penzija (do 15 godina staža): 335,00 KM

• Struja i grijanje (osnovni račun za jedno domaćinstvo): ~90,00 KM

• Lijekovi i apotekarske doplate: ~130,00 KM

• Preostali novac za hranu za čitav mjesec: ~115,00 KM

• Dnevni budžet za hranu: 3,83 KM

Sa manje od 4 KM dnevno, u uslovima kada vekna hljeba košta 2,20 KM, preostaje svega 1,63 KM za sve ostale obroke tokom dana.

Anatomija preživljavanja: Kako zapravo izgledaju dani najranjivijih?

Slika života penzionera koji primaju 335 KM više nije pitanje skromnosti, već pitanja gladi i gubitka elementarnog ljudskog dostojanstva.

Mesnice: Pileća leđa i kosti umjesto mesa

Pred vitrinama u mesnicama i marketima su prizori starijih građana koji ne traže meso, već pitaju za pileća leđa, kosti ili vratove. To je jedina proteinima bogata sirovina koju sebi mogu priuštiti. Od pilećih kostiju i malo vode kuva se supa koja se godinama koristi kao jedini preliv za bajat hljeb, kako bi se dobio kakav-takav topli obrok i privid sitosti.

Lijekovi ili obrok: Polovljenje terapije

Sa godinama hronična oboljenja postaju neizbježna. Zbog jedinstvene stope PDV-a od 17% na lijekove u BiH i obaveznih doplata za esencijalne terapije, izdvajanje za apoteku odnosi skoro polovinu najniže penzije. Penzioneri su primorani da tablete za pritisak ili srce lome na pola, piju ih svaki drugi dan ili sami procjenjuju koji im je lijek “manje hitan” tog mjeseca kako bi im ostalo par maraka za hranu.

Život u mraku iz straha od isključenja struje i vode

Penzioneri se najviše plaše dugova i opomena. Prvo što urade kada stigne penzija jeste odlazak na šalter da se plate računi za struju i vodu. Da bi ti računi bili što manji, mnogi žive u polumraku, sijalice pale samo u krajnjoj nuždi, a toplu vodu koriste u minimalnim količinama. Kada plate komunalna preduzeća i apoteku, ostaju sa praznim dlanovima pred ostatkom mjeseca.

“Kupovina na komad” i čekanje pojeftinjenja

Prizori na pijacama i u marketima sve govore: kupuje se jedna šargarepa, dva krompira, polovina hljeba ili voće koje je pred istek roka trajanja. Kupovina u rinfuzu i na komad postala je jedini način da se rastegne neznatan dnevni budžet.

Tihi slom bez adekvatnog odgovora

Preko 74.000 ljudi na najnižoj penziji nije samo socijalna kategorija — to je čitav jedan grad najstarijih sugrađana koji su pošteno odradili svoj radni vijek, a danas tiho podnose nemaštinu unutar četiri zida.

Dok se zvaničnici pozivaju na procentualna usklađivanja penzija, u praksi ta povećanja od nekoliko procenata u natprirodno visokoj inflaciji bivaju anulirana i prije nego što budu isplaćena. Bez hitnih i konkretnih mjera — poput uvođenja diferencirane stope PDV-a na lijekove i osnovne namirnice, te izrade socijalnih karata — desetine hiljada ljudi u Srpskoj ostaju prepuštene surovoj realnosti u kojoj je supa od pilećih kostiju postala jedini garant preživljavanja.

Banjaluka24