Zagađen vazduh, okarakterisan kao nezdrav, uzrokovao je u četvrtak prekid nastave u Kaknju.

Inače, takvo zagađenje najviše utiče upravo na djecu, hronične bolesnike, starije osobe, ali i one koji imaju plućne bolesti.

Ukoliko je indeks kvaliteta vazduha iznad 150, tada se smatra da je nezdrav. Istog dana su Sarajevo, Tuzla i Visoko bili u “crvenom”, dok je i u Doboju i Prijedoru blago prekoračena granična vrijednost za čestice PM10. Ove čestice mogu biti različitog sastava, ali im je zajednička veličina. Sastoje se od kompleksne smjese različitih materija, uključujući čađ, sulfatne čestice, metale i neorganske soli.

S druge strane, prema podacima Republičkog hidrometeorološkog zavoda (RHMZ), vrijednost čestice PM2,5 u petak je bila najviša u Prijedoru. Riječ je o vrlo malim česticama, koje mogu doći iz različitih izvora kao što su industrijska sagorijevanja, sagorijevanje grijnih materija, sitna prašina sa gradilišta itd.

Za ovo doba godine, smatraju stručnjaci, očekivano je ovakvo zagađenje, jer je nastala sezona loženja, a prisutna je i magla.

Upravo zbog izuzetno zagađenog vazduha opština Kakanj je privremeno obustavila nastavu u školama, zabranila rad industrijskih objekata, te ograničila rad kotlovnica.

U toj opštini je prethodnih dana zabilježen izuzetno visok nivo zagađenja vazduha, a koncentracija sumpor-dioksida višestruko je premašile zakonom propisane vrijednosti, zbog čega je proglašen prag uzbune.

Ljekari upozoravaju da i kratkotrajna izloženost visokoj koncentraciji sumpor-dioksida može izazvati probleme sa disanjem, iritaciju očiju, nosa i grla, pogoršanje astme i bronhitisa, te kardiovaskularne tegobe.

Pulmolog Mladen Duronjić, načelnik Klinike za plućne bolesti UKC RS, za “Nezavisne” kaže da su djeca izložena jer imaju veći broj respiracija u minuti, tj. brže dišu, ali su i bliže tlu, gdje su štetni gasovi u većoj koncentraciji.

“Inače, najčešće čestice u vazduhu koje su štetne su sumpor-dioksid, ugljen-monoksid, azot, oksid, te ozon.  Čestice se mjere sa oznakom PM, a štetne su one sitnije. Često se može čuti da vazduh koji vidimo i osjetimo nije zdrav, što je prisutno u velikim gradovima. Ovaj problem je definisan prisustvom i koncentracijom čestica, te vremenom izloženosti i rastvorljivošću ovih čestica u vodi”, pojašnjava Duronjić.

Ističe da čestice od jednog mikrona i manje prolaze direktno kroz alveokapilarnu membranu, i na taj način imaju direktan uticaj na krvni optok i kardiovaskularni sistem.

“Pri dugom izlaganju mogu uticati na češću pojavu srčanog, moždanog udara, te povećanje krvnog pritiska, aritmija, ali i pogoršati sva stanja pluća i sve bolesti pluća, a prije svega utiče na ljude koji imaju astmu, hroničnu opstruktivnu bolest pluća, karcinome itd.”, rekao je on.

Ranka Radić, načelnica Odjeljenja za zaštitu životne sredine u RHMZ, za “Nezavisne” navodi da su zabilježili blago, neznatno povišene, ali ne i prekoračene, granične vrijednosti za čestice PM10.

“U Doboju je blago prekoračena vrijednost za PM10 u srijedu i četvrtak, kao i u Prijedoru. U ovom periodu godine se očekuju povišene koncentracije, pogotovo kada je u pitanju PM10, dok ostale zagađujuće materije ne prekoračuju, odnosno vrlo rijetko se može desiti da prekorače vrijednost”, ističe Radićeva te dodaje da se u narednom periodu očekuju porast PM10 čestica.

“Nastala je sezona loženja, a primarna individualna ložišta su izvor tih čestica. Sve je dodatno potpomognuto maglom, pa nema cirkulacije vazduha, i to zagađenje ostane u donjim slojevima atmosfere, što je i ovih dana aktuelno”, rekla je Radićeva.

Dodaje da imaju ukupno sedam stanica u Republici Srpskoj gdje se vrše mjerenja, i to u Banjaluci, Brodu, Prijedoru, Trebinju, a one su u vlasništvu RHMZ, dok su one u Gacku, Ugljeviku i Brodu u nadležnosti tih operatera.