Nakon izbora održanih 25. oktobra, na kojima je Studentska lista osvojila apsolutnu većinu od 140 mandata, politička scena Srbije će sasvim sigurno izgledati drugačije nego u proteklih skoro deceniji i po.  Prva sjednica Narodne skupštine zakazana je za utorak, 17. novembar, i već tada bi prve promjene mogle da se vide, s obzirom na to da u skupštinskim klupama dolazi do promjene uloga: Srpska napredna stranka (SNS) seli se u opoziciju, dok za SPS, kao i jedan broj opozicionih stranaka mjesta u parlamentu više nema. O tome kako će izgledati Skupština Srbije i dueli neiskusnih pobjednika i političkih veterana u emisiji “Blic uživo” govorili su advokat Nemanja Todorović iz Pokreta slobodnih građana (PSG) i programski direktor Odbora za kontrolu i opservaciju (OKO) Aleksandar Jerković. Todorović ocjenjuje da će predstojeći period biti “vrlo izazovno vrijeme i za jednu i za drugu stranu”. U isto vrijeme očekuje i da će “biti zanimljivo”. Od ovih 103 poslanika naprednjaka koji će ući u skupštinu, možda ih je pet bilo u opoziciji, oni su zaboravili kako je to ne biti na vlasti – kaže on, dodavši da se nosilac liste “Ujedinjena Srbija” Aleksandar Vučić, poslije premijerskog mandata i dva mandata na mjestu predsjednika države vraća u poslaničke klupe.

Sa druge strane, kaže, Studentska lista u parlament unosi veliki intelektualni kapital. Nemojte zaboraviti da u Studentskoj listi od 250 kandidata ima 150 doktora nauka. Sa druge strane u opoziciji sede ljudi koji su se praktično samo bavili politikom. Pravu politiku nove vlasti vidjećemo tek kada mandatar izloži ekspoze – dodao je Todorović.

“Ljudi su političari, bore se za svoje ideale”

Sa druge strane, Jerković navodi da je povratak Vučića u parlament legitiman i demokratski čin borbe za stranačke ideale, ali postavlja i pitanje o tome šta građani mogu da očekuju od nove većine. Kažu da, kada velemajstori u karateu dođu do onog poslednjeg 21. dana, onda se vrate na početak i krenu sa osnovnim vježbama. Zaista ne vidim ništa sporno u tome. Ljudi su političari, bore se za neke svoje ideale – kaže on, uz opasku da “ako ste vi zaista u ideji za koju se borite, onda vam je svjejedno da li ste predsjednik, da li ste poslanik ili običan aktivista.

Dodaje i da “mi o novoj vlasti ne znamo ništa sem da su bili protiv prethodne vlasti”.

– Građani u trenutku kad su zaokruživali broj nisu znali za koju politiku glasaju, da li su za sankcije Rusiji ili ne, Kosovo i Metohija u Srbiji ili ne, pravac ka Evropskoj uniji ili ne – navodi Jerković.

Kako će izgledati sjednice?

Komentarišući mogućnost opstrukcije i incidenata u sali, Todorović je podsjetio na ranije manire opozicije, dok Jerković naglašava ispit zrelosti novog režima.

– Opstrukcija skupštine ne mora da bude samo dimna bomba. Očekujem da bude burno, ali nova većina mora da zna da brani svoje predloge i vlast mora imati glavnu riječ – naglašava Todorović, dodajući da su radikali, koji su na posljednjim izborima bili na listi SNS, “priređivali scene u Narodnoj skupštini da ih obezbeđenje iznosi”.

Jerković pak ukazuje na suštinu političke tranzicije u Srbiji, prenosi Blic.

– Srbija je promenila vlast na izborima. Da li je promenila sistem to ćemo vidjeti u odnosu na to koliko će sadašnja vlast poštovati prava onih koje je pobijedila – navodi on.

Prava drama odigrala se u noći između 12. i 13. novembra u jednoj stambenoj zgradi u Beogradu, gdje je porodična svađa prerasla u fizički obračun, a tokom policijske intervencije povrijeđen je i mladi policajac kojeg je napao pas.

Prema informacijama koje prenosi Telegraf.rs, sve je počelo desetak minuta prije ponoći, kada je komšija D. P. pozvao policiju i prijavio da se ispred i oko jednog stana čuje zapomaganje žene.

Policijska patrola ubrzo je stigla na adresu, gdje je zatekla M. G. (37), njegovu vanbračnu suprugu S. S. (47) i njenu devetnaestogodišnju kćerku T. S.

Svađa prerasla u fizički obračun

Prema nezvaničnim informacijama koje je objavio Telegraf, M. G. je kući došao vidno alkoholisan, nakon čega je izbila svađa sa vanbračnom suprugom.

Sukob je ubrzo prerastao u fizički obračun, tokom kojeg je muškarac navodno udario ženu i nanio joj vidne povrede u predjelu lijevog oka.

Kada je vidjela šta se događa, u odbranu majke umiješala se njena devetnaestogodišnja kćerka. Prema istim informacijama, ona je muškarca nekoliko puta udarila u predjelu genitalija, a zatim ga pepeljarom udarila u glavu.

Pas izašao iz kupatila i napao policajca

Međutim, situacija se dodatno zakomplikovala kada je tokom intervencije iz kupatila izašao pas u vlasništvu M. G., kojeg je on prethodno zatvorio u toj prostoriji.

Životinja je nasrnula na policajca M. V. (29) i ugrizla ga za lijevu nadlakticu.

Na mjesto događaja ubrzo je stigla i ekipa Hitne pomoći. Povrijeđenom policajcu ukazana je medicinska pomoć, nakon čega je upućen na Infektivnu kliniku radi daljih pregleda.

M. G. je, u pratnji policije, prevezen u Urgentni centar zbog povreda koje je zadobio tokom sukoba.

O cijelom događaju obaviješteno je nadležno tužilaštvo, a okolnosti incidenta trebalo bi da budu utvrđene daljim postupkom.

Studentska lista u svom programu spoljne politike i nacionalnih interesa posebno je izdvojila očuvanje ustavnog položaja Republike Srpske, njeno pravo veta u zajedničkim institucijama Bosne i Hercegovine i zaštitu njene imovine. Među najavljenim prioritetima nalazi se i preispitivanje dosadašnje primjene bonskih ovlašćenja visokog predstavnika, kao i jačanje političkih, ekonomskih i institucionalnih veza Srbije i Republike Srpske.

U programu objavljenom na internet-stranici Studentske liste navodi se da će se zalagati za očuvanje ustavnih nadležnosti Republike Srpske, uključujući njenu pokretnu i nepokretnu imovinu.

„Čuvaćemo ustavni položaj i utvrđene nadležnosti Republike Srpske, uključujući njeno pravo veta u okviru zajedničkih institucija, kao i njenu pokretnu i nepokretnu imovinu. U saradnji sa međunarodnom zajednicom, preispitaćemo dosadašnju praksu primene tzv. bonskih ovlašćenja Visokog predstavnika za Bosnu i Hercegovinu“, navodi se u programu.

Studentska lista najavljuje i insistiranje na legalnom i legitimnom izboru visokog predstavnika, uz potrebnu saglasnost Savjeta bezbjednosti Ujedinjenih nacija.

Posebno se ističe namjera da se, kako je navedeno, diplomatskim i pravnim mehanizmima reaguje na svaki slučaj prekoračenja mandata visokog predstavnika propisanog Aneksom 10 Dejtonskog sporazuma.

Jačanje veza Srbije i Republike Srpske

Značajan dio programa posvećen je odnosima Srbije i Republike Srpske, uz pozivanje na Sporazum o specijalnim i paralelnim odnosima.

Studentska lista najavljuje intenziviranje saradnje u privredi, industriji, saobraćajnoj i energetskoj infrastrukturi, poljoprivredi, turizmu, javnoj bezbjednosti, obrazovanju, nauci i kulturi.

Cilj je, kako se navodi, dodatno povezivanje institucija i privrednih subjekata, kao i razvoj zajedničkih projekata u različitim oblastima.

Programom se predviđa i očuvanje vojne neutralnosti Srbije, uz vođenje spoljne politike koja bi trebalo da bude zasnovana na zaštiti državnih i nacionalnih interesa.

Kosovo, Srbi u regionu i odnosi sa susjedima

Kada je riječ o Kosovu i Metohiji, Studentska lista najavljuje zalaganje za očuvanje teritorijalnog integriteta Srbije, u skladu sa Ustavom i Rezolucijom 1244 Savjeta bezbjednosti UN.

Protive se jednostrano proglašenoj nezavisnosti Kosova i njegovom članstvu u međunarodnim organizacijama, a najavljuju i preispitivanje sporazuma koji bi, prema njihovom stavu, mogli biti suprotni Ustavu Srbije.

Posebna pažnja posvetila bi se položaju srpskog stanovništva na Kosovu, očuvanju obrazovnih, zdravstvenih, socijalnih i kulturnih institucija, kao i zaštiti imovine i vjerske baštine Srpske pravoslavne crkve.

Program obuhvata i položaj Srba u Crnoj Gori i Hrvatskoj. U slučaju Crne Gore najavljuje se zalaganje za unapređenje prava srpskog naroda i rješavanje pitanja dvojnog državljanstva, dok se u odnosima sa Hrvatskom posebno izdvajaju pitanja povratnika, kulturnog i jezičkog identiteta i položaja srpske zajednice.

Evropska unija, Rusija, Amerika i Kina

U dijelu programa koji se odnosi na Evropsku uniju navodi se da je EU najznačajniji ekonomski partner Srbije, uz isticanje značaja trgovinske razmjene, evropskih fondova i pristupa zajedničkom tržištu.

Studentska lista najavljuje nastavak saradnje sa evropskim institucijama, napredak u oblastima pravosuđa i osnovnih prava, kao i produbljivanje strateških partnerstava sa državama poput Grčke, Italije, Mađarske i Francuske.

Istovremeno, program predviđa očuvanje tradicionalnog partnerstva sa Rusijom, posebno u vezi sa pitanjima koja se razmatraju u Savjetu bezbjednosti UN.

Kao jedno od strateških opredjeljenja navodi se i nastavak politike neuvođenja sankcija Ruskoj Federaciji, uz istovremeno zalaganje za teritorijalni integritet svih suverenih država, uključujući Ukrajinu, te mirno rješavanje ratnih sukoba.

Kada je riječ o Sjedinjenim Američkim Državama, Studentska lista najavljuje razvoj odnosa zasnovanih na zajedničkim interesima, uz saradnju u energetici, telekomunikacijama, saobraćaju, vještačkoj inteligenciji i odbrani.

Posebno se izdvaja i namjera razvoja sveobuhvatnog strateškog partnerstva sa Kinom, uz širenje saradnje na infrastrukturne, industrijske i visokotehnološke projekte.

Program predviđa i jačanje diplomatskog prisustva Srbije u Latinskoj Americi, Indiji i Africi, kao i širenje saradnje sa tim regionima.

Dijaspora, investicije i odnos prema Palestini

Među najavljenim prioritetima nalazi se i unapređenje odnosa sa srpskom dijasporom, posebno kroz povezivanje naučne i stručne zajednice, podsticanje povratka mladih obrazovanih ljudi i privlačenje investicija u manje razvijene dijelove Srbije.

U programu se najavljuje i preispitivanje pojedinih diskrecionih prijema u državljanstvo i izdatih pasoša, posebno u slučajevima u kojima postoji osnovana sumnja na korupciju.

Na kraju dokumenta Studentska lista zauzima stav i o sukobu na Bliskom istoku. Navodi da se protivi sistematskom uništenju palestinskog naroda na teritoriji Gaze i najavljuje intenziviranje slanja humanitarne pomoći Palestini.

Kompletan program „Spoljni poslovi i nacionalni interesi“ objavljen je na internet-stranici Studentske liste.