Connect with us

Zdravlje

NEVJEROVATNO OTKRIĆE! Naučnici pronašli “hibridnu” krv

Istraživanja rijetkih grupa krvi donose nova, iznenađujuća otkrića – “hibridnu” krv.

Otkrivena rijetka krvna grupa koja se zove hibridna krv

Naučnici iz Tajlanda identifikovali su novu, izuzetno rijetku mutaciju u fenotipu krvi B(A). Ovo otkriće baca novo svjetlo na raznolikost ljudske krvi i može da ima veliki značaj za medicinu, posebno u kontekstu transfuzija, piše SicenceAlert. Nova mutacija u fenotipu B(A) – šta su otkrili naučnici?

Istraživački tim, pod vođstvom hematološkinje Džanejire Kitivorapart sa Univerziteta Mahidol u Tajlandu, analizirao je više od 544.000 uzoraka krvi, prikupljenih u bolnici “Siriraj” tokom osam godina. Među njima su otkrili tri slučaja, do sada nikad viđene, mutacije u fenotipu B(A). Ovo je izuzetno rijetko. Procjenjuje se da se pojavljuje kod jedne osobe na 180.000, što je samo 0,00055 odsto populacije. Rezultati su objavljeni u naučnom časopisu Transfusion and Apheresis Science u junu 2025. godine.

Fenotip B(A) je posebna varijanta krvne grupe B, koja poseduje mutacije zbog kojih pokazuje malu aktivnost karakterističnu za antigen A. Ova neobična osobina može da izazove poteškoće u određivanju krvne grupe tokom standardnih testiranja.

Zašto je krvna grupa toliko važna?

Ljudska krv dijeli se na osam glavnih grupa, na osnovu prisustva antigena (šećernih molekula) i proteina na površini crvenih krvnih zrnaca. Te grupe – A, B, AB i O – dodatno se označavaju Rezus faktorom (+ ili -). Svaka krvna grupa je jedinstveni molekularni marker koji organizam prepoznaje kao “svoj”. Kod transfuzija, pogrešno uparivanje može da izazove snažnu imunološku reakciju, koja može da bude smrtonosna.

Ipak, ljudska krv je mnogo raznovrsnija nego što osnovna podjela sugeriše. Otkrića novih varijanti, poput fenotipa B(A), otkrivaju koliko je sistem kompleksan i zašto su precizna istraživanja toliko važna.

Razlike u sistemu ABO – šta to znači za pacijente?
Tokom istraživanja, naučnici su naišli na 198 slučajeva razlika u ABO sistemu. To znači da rezultati testiranja eritrocita i krvne plazme iz iste epruvete nisu bili usklađeni. Takve situacije mogu da dovedu do kašnjenja u liječenju, jer ljekari moraju potpuno sigurno da utvrde stvarnu krvnu grupu pacijenta. Među tim slučajevima identifikovana je samo jedna osoba sa fenotipom B(A).

Studija je pokazala da su ABO razlike mnogo češće kod pacijenata nego kod davalaca krvi, vjerovatno zato što ozbiljne bolesti povećavaju rizik od neobičnih ponašanja krvnih ćelija.

Nova genetska otkrića

U analizi mutacija u genu ABO, koji kodira enzim zadužen za dodavanje šećera ćelijama krvi, naučnici su otkrili četiri nove mutacije. Upravo te promene čine da krv tehnički pripada grupi B, ali istovremeno pokazuje slabu aktivnost antigena A. Takve nijanse mogu da zbune standardne testove krvne grupe.

Naučnici vjeruju da ovi rezultati ukazuju na postojanje još drugih, jednako retkih i teško uočljivih krvnih varijanti u populaciji. To dodatno naglašava važnost naprednih genetskih testova koji mogu da pomognu u jasnom određivanju krvne grupe kad standardni rezultati odstupaju.

Novi izazovi za medicinu

Otkriće fenotipa B(A) još je jedan korak u proučavanju raznolikosti ljudske krvi. Stručnjaci naglašavaju da su potrebna nova istraživanja kako bi se bolje razumjele strukturalne i funkcionalne posljedice ovakvih mutacija. To bi moglo da doprinese razvoju preciznijih dijagnostičkih metoda i unapređenju bezbjednosti transfuzija.

Ne samo B(A) – druge rijetke krvne grupe

Ovo nije prvi put da naučnici otkrivaju nove krvne grupe. U 2024. godini, rešena je 50-godišnja misterija identifikovanjem potpuno novog krvnog sistema, na osnovu uzorka uzetog od trudnice još 1972. godine. Ove godine, francuski naučnici otkrili su krvnu grupu “Gvada negativna”, za koju se vjeruje da postoji kod samo jedne osobe na svijetu.

Takva otkrića pokazuju da ljudska krv krije još mnogo tajni. Zahvaljujući savremenim tehnologijama i naprednoj genetici, možemo je sve bolje razumjeti, što će u budućnosti doprineti boljoj medicinskoj nezi širom svijeta.

Related Topics:

Zdravlje

POVEĆAN BROJ OBOLJELIH OD RESPIRATORNIH INFEKCIJA: UKC RS od sutra zabranjuje posjete pacijentima

Zbog povećanog broja respiratornih infekcija od sutra su zabranjene posjete pacijentima u svim klinikama UKC Republike Srpske.

Kako je saopšteno iz ove ustanove, posjete su zabranjene s ciljem prevencije i kontrole širenja respiratornih infekcija.

“O izmjeni ove odluke javnost će biti blagovremeno obaviještena”, poručili su iz UKC-a RS.

Nastavi čitati

Zdravlje

“SUPER GRIP” SE ŠIRI EVROPOM: Epidemiolozi upozoravaju građane Srpske

Takozvani „super grip“, odnosno virus gripa A H3N2, koji se posljednjih sedmica intenzivno širi Evropom, zabilježen je i u Republici Srpskoj, gdje su potvrđena tri slučaja infekcije.

Epidemiolozi upozoravaju da je vrhunac sezone gripa tek pred nama i apeluju na građane da budu oprezni.

Načelnica Službe za epidemiologiju Instituta za javno zdravstvo Republike Srpske Nina Rodić Vukmir izjavila je za Jutarnji program RTRS-a da je riječ o poznatom virusu, a ne o novom soju.

“To nije novi virus, već podtip A H3N2 koji ima manju izmjenu u genetskoj strukturi. Virus ima tendenciju širenja i lako izaziva oboljevanje kod osoba koje nemaju izgrađen imunitet”, istakla je Rodić Vukmir.

Prema njenim riječima, Republika Srpska ulazi u uobičajenu sezonu gripa, koja svake godine dostiže vrhunac tokom zimskih mjeseci.

“Nalazimo se u standardnoj sezoni gripa, a najveći broj oboljelih očekujemo krajem januara i početkom februara. Porast broja infekcija tek predstoji”, navela je ona.

Rodić Vukmir je uputila apel građanima da, ukoliko imaju simptome bolesti, svedu kontakte i posjete na minimum i da vode računa o zaštiti drugih.

Prema podacima domova zdravlja u Republici Srpskoj, prijavljeno je 4.950 slučajeva akutnih respiratornih infekcija, dok su oboljenja slična gripi registrovana kod 432 osobe. Tokom ove sedmice u bolnicama je zabilježeno 88 slučajeva teške akutne respiratorne infekcije koji su zahtijevali hospitalizaciju.

Najveća učestalost oboljenja sličnih gripi zabilježena je u regijama Bijeljine i Foče. Najviše oboljelih od akutnih respiratornih i infekcija sličnih gripi pripada uzrasnim grupama od 30 do 64 godine i od 5 do 14 godina, dok su kod teških oblika infekcije najugroženiji najmlađi i najstariji građani.

Nastavi čitati

Zdravlje

POTPISANA UREDBA: Marihuana dozvoljena u medicinske svrhe

Predsjednik SAD Donald Tramp potpisao je uredbu kojom se ubrzava reklasifikacija kanabisa, odnosno kojom se marihuana premješta u nižu kategoriju kontrolisanih supstanci.

Ovim se otvara put da američka Uprava za hranu i lijekove (FDA) detaljnije prouči njegove moguće medicinske primjene.

– Imamo ljude koji me godinama mole da ovo uradim, ljude koji trpe velike bolove decenijama – rekao je Tramp novinarima u Bijeloj kući, dodajući da je ovakva odluka pitanje “zdravog razuma”.

On je naglasio da se tom mjerom kanabis ne legalizuje na nivou cijele zemlje, prenosi “NBC News”.

– Ovo ni na koji način ne legalizuje marihuanu, niti na bilo koji način odobrava njenu upotrebu kao rekreativne droge – rekao je Tramp, dodajući da je cilj uredbe pomoć osobama koje pate od hroničnih bolova.

Tramp je takođe naveo da nije otvoren za legalizaciju kanabisa u rekreativne svrhe.

– Nikada nije bezbjedno koristiti snažne supstance u rekreativne svrhe – istakao je američki predsjednik.

Prema navodima visokih zvaničnika administracije za Rojters, Trampovom uredbom nalaže državnom pravobraniocu SAD da ubrza proces reklasifikacije marihuane, što bi moglo da dovede do njenog svrstavanja u istu kategoriju sa pojedinim analgeticima, kao supstancom nižeg rizika.

Kanabis je trenutno, prema Zakonu o kontrolisanim supstancama iz 1970. godine, svrstan u istu kategoriju kao heroin, ekstazi i LSD.

Trampova uredba nalaže da se kanabis reklasifikuje u treću kategoriju kontrolisanih supstanci, koju Agencija za borbu protiv droga (DEA) definiše kao supstance sa umjerenim do niskim potencijalom za fizičku i psihološku zavisnost.

U treću kategoriju, između ostalog, spadaju lijekovi poput paracetamola sa kodeinom, ketamin i testosteron.

Nastavi čitati

Aktuelno