Connect with us

Svijet

NOVA JEZIVA TRGOVINA! Ljudi prodaju krvnu plazmu

U rđavom pojasu sjeveroistočne Mađarske napreduje nova ekonomija, ona izgrađena na ljudskoj krvi. Privatne kompanije pronašle su način da profitiraju od očaja najmarginalizovanije populacije u regionu, Roma.

Za mnoge je čin doniranja krvne plazme postao spas, mračno sredstvo za preživljavanje u pejzažu hronične nezaposlenosti i oskudice.

Donacija plazme je proces u kome se tečni dio krvi davaoca sakuplja dok se crvena krvna zrnca i trombociti mašinom vraćaju davaocu. U Mađarskoj, donacije plazme su eksplodirale u posljednjih nekoliko godina.

Više od 50 “plazma centara” radi širom zemlje, a kompanije prikupljaju do 2.600 litara plazme nedjeljno u objektima koji rade šest dana u nedjelji, često punim kapacitetom. Po zakonu, donatorima može da se isplati samo 7.500 forinti (oko 17 evra) u gotovini, ali ne postoji propis o dodatnim podsticajima.

Kao rezultat toga, plazma centri su gamifikovali proces, nudeći bodove, bonuse i unose na lutriju kao nagradu za česte donacije. Prilikom svake desete, 20. i 30. posjete, donatori mogu da dobiju vaučere za kupovinu ili učestvuju u izvlačenju nagrada kao što su e-skuteri ili plazma televizori.

Ovi centri su pretežno koncentrisani u istočnoj Mađarskoj, gdje je nezaposlenost visoka, a lokalno stanovništvo, od kojih su mnogi Romi, teško da sastavljaju kraj s krajem. Za najsiromašnije, donacija plazme je postala redovan, iako opasan, oblik prihoda.

“To je kao kockanje. Stalno se vraćate, nadajući se toj nagradi”, rekao je novinarki Gardijana jedan od donora.

Doniraju krvnu plazmu nekoliko puta nedjeljno
Nedostatak regulacije u sistemu je evidentan, što doprinosi stvaranju divljih “pružalaca zdravstvenih usluga” u ovim zaostalim regionima. Iako mađarski zakon dozvoljava donacije plazme samo dva puta nedjeljno, ne postoji efikasan mehanizam za praćenje koliko često pojedinci doniraju.

“Plazma centri” ne dijele informacije o donorima jedni sa drugima, a mnogi donatori posjećuju nekoliko centara u toku iste nedjelje kako bi prevarili sistem i povećali svoj prihod. Neki medicinski radnici su optuženi da zatvaraju oči pred ovom praksom.

“Ljekari vide na mojim rukama da sam donirao u drugom centru dan ranije, ali mi i dalje uzimaju plazmu. Za njih je sve u brojevima”, rekao je jedan donor.

Navodi se da medicinski timovi u plazma centrima često zanemaruju najosnovnije zdravstvene propise prilikom trijaže davalaca, samo da bi povećali broj donora.

Novinarka kaže da je upoznala mladića (18), koji je rekao da je počeo da donira plazmu kada je imao samo 16 godina, dvije godine ispod zakonske starosne granice.

On i njegova majka redovno putuju po dva sata od svog sela Tornanadaska do okružnog grada Miškolca, gdje četiri različita plazma centra rade jedni pored drugih.

“Oboje doniramo. Tako hranimo našu desetočlanu porodicu”, rekla je majka.

Za mnoge u ovom regionu doniranje plazme više nije samo izvor sramote, to je nužno zlo. Ispred centra za doniranje u Miškolcu, čeka Romkinja sa djetetom dok njen muž donira plazmu.

“Dobijamo dovoljno novca da kupimo hranu samo za nekoliko dana. Onda ponovo moram da se vratim”, rekla je ona.

“Donirao sam krvnu plamu više od 300 puta godišnje”
Stigma oko doniranja plazme je očigledna. Mnogi donori nisu bili voljni da se fotografišu, ali su pristajali da novinarki pokažu rane od igli na rukama.

“Upravo sam se onesvijestila tokom doniranja jer nisam popila dovoljno vode prethodno, a moj imuni sistem više nije kao što je bio. Ali kakav izbor imam? Ako nema posla, moram da prehranim svoju porodicu, bukvalno svojom krvlju”, rekla je jedna žena.

Još jedan donator iz velikog grada Debrecina, gdje radi šest plazma centara, ispričao je svoje zapanjujuće iskustvo. Tokom godine, donirao je plazmu više od 300 puta, što je daleko premašilo zakonski limit od 45 donacija godišnje.

“Dao sam 220 litara plazme u jednoj godini, samo u jednom centru. Zakon kaže da čovjek za to vrijeme može dati samo 34 litra. Ali njih to ovdje ne zanima. Sve do čega im je stalo je novac”, rekao je on.

Nedostatak nadzora i regulacije je olakšao ovim kompanijama da iskoriste već ranjivu populaciju. Za mnoge Rome u rđavom pojasu, donacija plazme više nije izbor. To je pitanje opstanka. Za 850 ml plazme, ova osoba je dobila oko 17 evra u kešu, plus vaučer za kupovinu u istom iznosu.

Česti davaoci plazme često su slijepi za danak koji uzimaju njihova tijela. U očajničkoj svakodnevnoj borbi za preživljavanje, briga za lično zdravlje postaje daleka. Mnogi od njih izgledaju blijedo, koža im je tanka, djeluju neuhranjeno, imaju upale obraze.

Ovaj oblik samo-eksploatacije suptilno podstiču kompanije koje često minimiziraju rizike i nemilosrdno reklamiraju spasonosnu prirodu donacije plazme. Istina je da plazma spasava živote, ali šta se dešava kada se zdravlje spasioca žrtvuje u tom procesu?

Related Topics:

Svijet

INTERNETOM KRUŽI NOVA MAPA! Preko Hrvatske piše 42%, preko Srbije 26, BiH ni nema (FOTO)

Na društvenim mrežama nedavno se pojavila karta Evrope koja je izazvala veliku pažnju.

Ona, naime, prikazuje procenat stanovništva koje je u posljednjih godinu dana pročitalo barem jednu knjigu. Mapa se pripisuje Eurostatu, ali njena autentičnost i metodologija nisu zvanično potvrđeni.

Posebno je zanimljivo to da na ovoj karti uopšte nisu objavljeni podaci za Bosnu i Hercegovinu.

Region sa slabijim rezultatima

Kada je riječ o zemljama regiona, rezultati pokazuju relativno nizak nivo čitalačkih navika. Srbija i Crna Gora nalaze se pri dnu sa oko 26 odsto stanovništva koje je pročitalo barem jednu knjigu u toku godine.

Hrvatska bilježi 42 odsto, dok se Slovenija izdvaja sa oko 59 odsto i spada među uspješnije u ovom dijelu Evrope.

Zapad i sjever Evrope prednjače

Najveći procenat čitalaca bilježi se u zapadnoj i sjevernoj Evropi. Švajcarska prednjači sa više od 80 odsto, dok visoke rezultate imaju i Luksemburg, Danska, Norveška i Estonija.

Na nivou Evropske unije, prosjek iznosi oko 52,8 odsto stanovništva koje je pročitalo barem jednu knjigu u posljednjih godinu dana.

S druge strane,  Rumunija i Turska su sa oko 30 odsto, Kipar sa 33, a Italija s oko 35 odsto stanovništva koje čita.

Oprez pri tumačenju

Iako ovakve mape brzo postaju viralne, njihovo tumačenje treba uzeti sa rezervom. Bez jasnog uvida u metodologiju i definiciju pojma „čitanje knjige“, teško je donijeti pouzdane zaključke, posebno kada podaci za pojedine zemlje – poput Bosne i Hercegovine – uopšte nisu prikazani.

Nezavisne

Nastavi čitati

Svijet

SNIMCI, ZABRANE, LOKACIJE! Pojačavaju se mjere sigurnosti oko Putina

Kremlj je drastično pojačao ličnu sigurnost predsjednika Rusije Vladimira Putina, instalirajući nadzorne sisteme u domovima bliskih saradnika kao dio novih mjera podstaknuti talasom atentata na visoke ruske vojne zvaničnike i strahovima od državnog udara, piše CNN.

Radi se o izvještaju evropskih obavještajnih agencija, a u koji je imao uvid ovaj američki medij.

Kuhari, tjelohranitelji i fotografi koji rade s Putinom takođe imaju zabranu korištenja javnog prevoza, navodi se u dosjeu.

Posjetioci šefa Kremlja moraju proći dvostruku bezbjednosnu provjeru, a oni koji rade blizu njega smiju koristiti samo telefone bez pristupa internetu.

Neke od mjera uvedene su posljednjih mjeseci nakon ubistva visokog generala u decembru, što je izazvalo spor u vrhu ruskog sigurnosnog aparata, stoji u izvještaju.

One ukazuju na rastuću zabrinutost unutar Kremlja dok se suočava sa sve većim problemima u zemlji i inostranstvu, uključujući ekonomske poteškoće, sve vidljivije znakove nezadovoljstva i neuspjehe na ratištu u Ukrajini.

Ruski bezbjednosni zvaničnici značajno su smanjili broj lokacija koje Putin redovno posjećuje, navodi se u izvještaju. On i njegova porodica prestali su odlaziti u svoje uobičajene rezidencije u moskovskoj regiji i na Valdaju, predsjednikovom izoliranom ljetnikovcu između Sankt Peterburga i glavnog grada.

Ove godine još nije posjetio nijedan vojni objekt, navodi se u izvještaju, uprkos čestim putovanjima tokom 2025. godine. Kako bi zaobišao ta ograničenja, Kremlj u javnost pušta unaprijed snimljene snimke njega, dodaje se.

Od početka invazije na Ukrajinu 2022. godine, Putin provodi sedmice u unaprijeđenim bunkerima, često u Krasnodaru, priobalnoj regiji uz Crno more, udaljenoj nekoliko sati od Moskve.

Nastavi čitati

Svijet

Sjeverna Koreja prikazala AMERIČKU TEHNIKU ZAROBLJENU U UKRAJINI

Sjevernokorejski državni mediji objavili su snimke koji, prema navodima izvora, potvrđuju da je u zemlju dopremljena zarobljena NATO tehnika poslije borbi u ruskoj Kurskoj oblasti. Riječ je o opremi koju je Ukrajini isporučio Zapad, a među prikazanim sredstvima su tenkovi M1A1 Abrams i Leopard 2.

Među izloženim sredstvima navedeni su najmanje jedan Leopard 2A4 i jedan M1A1 Abrams. Izvor dodaje da su ruske snage imale priliku da analiziraju i druge zapadne sisteme, uključujući Javelin i precizno navođene artiljerijske projektile Excalibur, a da je sada i Pjongjang dobio direktan pristup dijelu te tehnike.

U tekstu se navodi da bi detaljna analiza slabih tačaka zapadnih tenkova, uključujući oklopnu zaštitu, izloženost senzora i ograničenja pokretljivosti, mogla da utiče na dalji razvoj sjevernokorejske protivoklopne doktrine. To, međutim, izvor predstavlja kao moguću posljedicu, a ne kao potvrđen ishod.

Izvor podsjeća da je Sjeverna Koreja i ranije javno prikazivala zarobljenu zapadnu tehniku, uključujući brod USS Pueblo, avione, tenkove i druga vozila. Ovog puta u fokusu su sredstva koja su korišćena u ratu u Ukrajini.

U istom tekstu navodi se da su Abrams i Leopard 2 u Ukrajini pretrpjeli teške gubitke, što je ponovo otvorilo pitanje preživljavanja zapadnih glavnih borbenih tenkova u sukobu visokog intenziteta. Kao jedna od posljedica pominje se i američki zaokret ka razvoju nove varijante M1E3 Abrams, prenosi TV Front.

Nastavi čitati

Aktuelno