Connect with us

Društvo

PAO I IZVOZ: Nameti na rad ruše dobit velikih firmi u Srpskoj

Ove godine treba očekivati i pad prihoda kod malih preduzeća.

Iako neto dobit privrede Republike Srpske u posljednje dvije godine stagnira, iz statističkih podataka vidljivo je da firmama koje zapošljavaju veliki broj radnika dobit drastično pada, dok onima koje zapošljavaju mali broj ljudi ta dobit značajno raste.

Naime, neto dobit kompanija u Republici Srpskoj koje zapošljavaju više od 250 radnika za godinu dana pala je za više od 319 miliona KM. Te firme, kojih je u Republici Srpskoj tek malo više od sto, u 2023. godini imale su 913.358.126 KM dobiti, a godinu kasnije, odnosno u 2024. godini “svega” 594.273.002 KM. Zanimljivo je da ukupni prihodi ovih kompanija nisu pali i u 2024. godini iznosili su 10,492 milijarde KM, a godinu kasnije 10,508 milijardi, što znači da su povećani za svega oko 16 miliona KM.

– To je posljedica rasta minimalne cijene rada i to je uticalo na smanjenje dobiti. Prošle godine smo imali i ozbiljni pad izvozne aktivnosti s obzirom na situaciju na evropskom tržištu jer te velike kompanije značajan dio prihoda generišu u inostranstvu i to je značajno uticalo na pad dobiti. Takođe, i opšti ambijent na domaćem tržištu je takav da se privredna aktivnost smanjila i nažalost industrijska proizvodnja je u padu i ove godine. Svi sektori industrijske proizvodnje su u padu i sve je to imalo uticaja na pad dobitin – rekao je Milenko Stanić, ekonomista.

Inače, kao i ekonomisti, i privrednici i predstavnici poslovne zajednice su ranije upozoravali da će značajan rast minimalne plate najviše osjetiti oni koji zapošljavaju najveći broj radnika, a što se upravo i desilo.

Zanimljivo, dok dobit velikih preduzeća pada, mikro, mala i srednja preduzeća bilježe rast. Mikro preduzeća koji zapošljavaju do devet zaposlenih u 2023. godini imali su dobit od 687.482.526 KM, a godinu kasnije ta dobit je porasla na 778.002.313 KM, što je rast od oko 90 miliona KM.

Mala preduzeća koja zapošljavaju od 10 do 49 radnika “zaradila” su 120 miliona KM više u 2024. nego u 2023. godini. Dalje, srednja preduzeća koja zapošljavaju od 50 do 249 radnika u 2024. godini u odnosu na godinu ranije dobit su povećala za 87 miliona KM i to sa 816.661.325 KM na 904.630.825 KM.

Zanimljivo, i kada je riječ o prihodima prema veličini poslovnih subjekata, kod velikih preduzeća ti prihodi su najmanje rasli, svega 0,2 odsto, dok su kod mikro, malih i srednjih preduzeća rasli između 7,3 i 9 odsto.

– Mala preduzeća nemaju veliki broj radnika i ona su vezana uglavnom za domaća tržišta i pad izvozne aktivnosti se manje osjetio na domaćem tržištu. Ove godine treba očekivati i pad prihoda kod malih preduzeća jer smo od januara ove godine imali značajno povećanje poreza i doprinosa za preduzetnike, a i proces fiskalizacije. Već imamo veliki broj odjavljenih preduzeća, a to su upravo ta mikro i mala preduzeća – rekao je Stanić.

Koliko su velike kompanije u Republici Srpskoj u nepovoljnom položaju, možda najbolje govori činjenica da od ukupne neto dobiti privrede u Republici Srpskoj koja je u 2024. godini iznosila 3,2 milijarde KM, njihova dobit je “svega” 18,2 odsto, a s druge strane, ako se gledaju ukupni prihodi, velike kompanije u njima učestvuju sa čak 32,1 odsto.

Related Topics:

Društvo

ODLUKA USKORO PRED SUDOM: Hoće li “Nova Ljubija” u stečaj?

U Okružnom privrednom sudu u Prijedoru 9. juna biće održano ročište za utvrđivanje uslova za otvaranje stečajnog postupka u rudniku “Nova Ljubija”, objavio je ovaj sud.

Sud je prethodno odredio materijalno-finansijsko vještačenje nad rudnikom “Nova Ljubija” iz Prijedora, a na prijedlog privremenog stečajnog upravnika.

Gordan Pavlović je 4. marta, kao lice ovlašteno za zastupanje rudnika “Nova Ljubija”, podnio Okružnom privrednom sudu u Prijedoru prijedlog za otvaranje stečajnog postupka.

Sud je 18. marta donio rješenje kojim se pokreće prethodni postupak radi utvrđivanja uslova za otvaranje stečaja i za privremenog stečajnog upravnika imenovao LJiljanu Mandić. Predmet vodi sudija Bojana Rauš Pilipović.

Ročište za utvrđivanje uslova za otvaranje stečajnog postupka u rudniku “Nova LJubija” zakazano je za 9. juna u 9.00 časova.

Nastavi čitati

Društvo

ŽELJEZNICE NA IVICI PUCANJA: Sindikat alarmira, Vlada saziva sjednice

U Željeznicama Srpske stanje je očajno, kažu u Sindikatu preduzeća. Da li se može i kako sačuvati nekadašnji gigant koji je povezivao cijelu zemlju, razmotriće Vlada Srpske na tematskoj sjednici koja će, kako je najavljeno, biti održana najkasnije do polovine juna.

Postavlja se pitanje šta će biti sa radnicima.

– 10 miliona maraka koje je Vlada Srpske obezbijedila za ovu godinu, Željeznice su potrošile još u aprilu, nekako su obezbijeđena i nova skoro 4 miliona maraka, ali to stanje u preduzeću ne popravlja mnogo – otvoreno kaže ministar saobraćaja i veza Zoran Stevanović.

Jasno je da je neodrživ model poslovanja gdje su, kako Stevanović kaže, prihodi pali za 70%, obaveze ne prestaju da rastu.

Nastavi čitati

Društvo

EKONOMSKI ALARM ZA BIH: Drastičan rast uvoza, deficit se mjeri milijardama

Podaci entitetskih zavoda za statistiku pokazuju da i Federacija BiH i Republika Srpska iz mjeseca u mjesec povećavaju uvoz.

Ukupan izvoz FBiH 3,8 milijardi KM

Tako je FBiH u četiri mjeseca ove godine imala ukupan izvoz od 3,8 milijardi KM, a ukupan uvoz 7,1 milijardu KM, što znači da je deficit iznosio oko 3,3 milijarde KM.

U aprilu ove godine FBiH je ostvarila izvoz u ukupnoj vrijednosti od milijardu i 56 miliona KM, što je za 31,7 miliona ili 3,1 odsto više u odnosu na mart, odnosno za 73,1 milion KM ili 7,4 odsto više u odnosu na april prethodne godine.

“U istom mjesecu ostvaren je uvoz u vrijednosti dvije milijarde i 42 miliona KM, što je za 87,9 miliona KM ili 4,5 odsto više u odnosu na mart, ili 13,8 odsto više u odnosu na april prethodne godine. Procenat pokrivenosti uvoza izvozom je 51,7 odsto, što je za 0,7 odsto manje u odnosu na mart, kada je pokrivenost bila 52,4 odsto”, stoji u podacima Federalnog zavoda za statistiku.

Obim robne razmjene RS 4,2 milijarde KM

Sa druge strane, u periodu januar – april ove godine obim robne razmjene Republike Srpske sa inostranstvom iznosio je 4,2 milijarde KM.

“Od ovoga se na izvoz odnosilo 1,7 milijardi KM, a na uvoz 2,5 milijardi KM. Spoljnotrgovinski deficit u periodu januar – april 2026. godine iznosio je 869 miliona KM, dok je pokrivenost uvoza izvozom bila 66,2%. Izvoz je u periodu januar – april 2026. godine smanjen za 0,8% u odnosu na period januar – april 2025. godine, dok je uvoz povećan za 4,1%”, navodi se u podacima Zavoda za statistiku Republike Srpske.

Dalje se dodaje da je obim robne razmjene najveći sa Srbijom i vrijedan je 722 miliona KM.

Slijedi Italija sa 563 miliona KM, te Hrvatska sa 434 miliona KM.

Gavran: Jedino podaci na državnom nivou daju realnu sliku

Ekonomista Igor Gavran kaže za “Nezavisne novine” da je izražavanje podataka o spoljnotrgovinskoj razmjeni na entitetskom nivou problematično iz najmanje dva razloga.

“Međunarodna trgovina odvija se između država, a ne dijelova država i to ne oslikava pravi odnos učešća u takvoj trgovini, jer ne prepoznaje činjenicu da su u izvozu iz jednog entiteta učestvovali u mnogim slučajevima i radnici, i sirovine, i komponente iz drugog entiteta, kao što ne prepoznaje u uvozu da je značajan dio uvezene robe u jedan entitet na kraju prodat ili utrošen na području drugog entiteta ili od potrošača/korisnika iz drugih entiteta. Zbog toga jedini podaci na državnom nivou daju realnu sliku”, istakao je Gavran.

Prema njegovim riječima, u ovom slučaju, kada su u oba entiteta trendovi isti, nema nikakve dileme da je povećanje deficita negativno.

“Bez obzira na eventualno ‘prelivanje’ uvoza i izvoza između entiteta, očito je stanje nepovoljno u cijeloj državi. Iako tu ima značajniji efekat rasta cijena goriva i rasta cijena generalno, to ne može biti opravdanje za rast deficita. Da je uzrok u enormnim ulaganjima i povećanju obima proizvodnje koji zahtijevaju novu opremu, to bi eventualno mogao biti rijetki primjer privremenog opravdanog deficita, ali nemamo takvih najava i projekata. Ovo je jednostavno odraz lošeg stanja u ekonomiji pojačanog negativnim vanjskim faktorima”, naglasio je Gavran.

Nastavi čitati

Aktuelno