Connect with us

Društvo

VELIKI PRAZNIK: Danas je Đurđic, evo kakvi su običaji

Sveti Đorđe je na ikonama i freskama predstavljen kako na konju krstastim mačem ubija aždaju.

Pravoslavni vjernici obeležavaju praznik prenosa moštiju Svetog Georgija, dan koji je u narodu poznat kao Đurđic. U hramovima Srpske pravoslavne crkve danas se obilježava Đurđic. To je jedna od najčešćih slava srpskih porodica. Svetog Georgija crkva pominje kao velikomučenika i borca za hrišćanstvo.

Sveti Georgije, koji je kao Hristov vojnik odbio poslušnost caru Dioklecijanu, velikom progonitelju hrišćana, izjavivši da se ne plaši da umre za svoju vjeru, pogubljen je 303. godine. Propovjedao je novozavetnu vjeru i, po predanju, čak je i carevu ženu Aleksandru uspio da preobrati u hrišćanstvo. Oboje su osuđeni na smrt odsijecanjem glave, a predanje kaže da je carica preminula pre izvršenja carske naredbe.

Na pravoslavnim ikonama i srednjovekovnim freskama, Sveti Đorđe je predstavljen kako na konju, u vojvodskom odijelu, krstastim mačem ubija aždaju, koja je simbol paganske vjere. Na ikonama za praznik, predstavlja se kao pešak u stojećem stavu sa kopljem ili mačem u ruci. U pravoslavnim manastirima, Sveti Georgije je prvi u redu svetih ratnika sa štitom i krstastim mačem. Sveti Georgije je veoma poštovan u našem narodu i slavi se dva puta godišnje. Jednom 16. novembra kao praznik prenosa moštiju svetitelja, Đurđic, i drugi put 6. maja kada se obilježava dan njegove smrti, Đurđevdan.

NARODNI OBIČAJI
Đurđic je poštovan praznik među vjernicima, pa se tako na ovaj dan ne rade teški poslovi i ručni radovi. Takođe, strogo je zabranjeno loviti vukove, jer će lovce u suprotnom zadesiti velika nesreća i maler koji će ih pratiti i cijele sledeće godine. Dani od Đurđica do Svetoga Mrate nazivaju se Mratinci ili Vučiji dani jer je sveti Mrata zaštitnik vukova. U vrijeme mratinaca ništa se ne daje iz kuće, ne prede se vuna i ništa se ne pere. Krojači i obućari odmaraju, a žene ne rade ručne radove. U selima zapadne Srbije u ove dane se klalo, ćuteći u ranu zoru na kućnom pragu, crno pile ili mlad crni petao.

Prethodno se piletu ili pevcu zaveže crnim koncem kljun da ne bi pustio nikakvog glasa. Odsječena pileća glava vezivala se crvenim koncem o verige, pa se sa njom bajalo u vrijeme dolaska vukova. Uoči slave dolazi sveštenik u kuću i sveti vodicu kojom domaćica mesi slavski kolač, koji seče sveštenik u crkvi i preliva ga vinom (ili to radi domaćin kod kuće). Za slavu se pali slavska sveća, koja treba da gori cijelog slavskog dana. Gasi je domaćin u prisustvu ukućana tek uveče, pošto se najpre prekrsti. Običaj je da domaćin ne seda dok sveća gori. On po verovanju naroda mora da “dvori” slavu.

Kažu da je Đurđic po brojnosti svečara na osmom mjestu slava u Srba. Đurđic je i gradska slava Novog Sada, kao i Bora. Ukoliko padne u mrsni dan, sprema se mrsna trpeza, a ukoliko padne u posni dan (srijeda, petak), sprema se posna hrana. Na liturgijama u pravoslavnim hramovima pominje se stradanje svetog Đorđa.

Related Topics:

Društvo

VREMENSKA PROGNOZA! Zahlađenje, snijeg i olujni vjetar

Republiku Srpsku i FBiH očekuje zahlađenje sa snijegom koji će u nižim predjelima napadati od pet do 20, a na planinama više od 30 centimetara.

U prvom dijelu dana se na zapadu i jugu očekuju jača kiša, ponegdje i prolazni pljusak sa grmljavinom, a na istoku će i dalje biti suvo i toplo uz sunačne periode.

Tokom dana padavine će jačati, naročito na jugu i zapadu, a do večeri zahvatiće sve krajeve, saopšteno je iz Republičkog hidrometeorološkog zavoda. U brdsko-planinskim, ponegdje i u nižim predjelima na zapadu, kiša će preći u snijeg uz formiranje snježnog pokrivača.

U prvom dijelu dana duvaće umjeren do jak vjetar, u Hercegovini i olujni jugo. Uveče vjetar u skretanju na sjeverne smjerove i u slabljenju. Na sjeverozapadu tokom dana vjetar jak do olujni, sjevernih smjerova.

Maksimalna temperatura vazduha u prvom dijelu dana od devet na zapadu do 20 na sjeveroistoku, u višim predjelima od pet stepeni Celzijusovih. Uveče zahlađenje, te će minimalna temperatura biti od nula do osam, u višim predjelima od minus tri stepena Celzijusova.

Nastavi čitati

Društvo

PENZIJE POD UPITNIKOM! Srpska “spasava” sistem novcem građana dok direktor HVALI REZULTATE

Iako se rukovodstvo Fonda za penzijsko i invalidsko osiguranje Republike Srpske hvali desetom uzastopnom pozitivnom revizijom, realnost na terenu je daleko od ružičaste. Sa kritičnim odnosom od svega 1,15 radnika na jednog penzionera, penzioni sistem Srpske održava se isključivo zahvaljujući direktnim finansijskim “infuzijama” iz republičkog trezora.

Zvanični podaci pokazuju prividnu stabilnost, ali novčanici korisnika govore drugu priču. Dok se u javnosti ističe prosječna penzija od 653 marke, statistika skriva surovu istinu o kupovnoj moći.

“Oko 147.000 korisnika prima penziju do 552 KM, dok druga polovina prima preko tog iznosa”, potvrdio je Mladen Milić, direktor Fonda PIO RS.

Poređenja radi, dok je minimalna penzija u Republici Srpskoj trenutno 349 KM, njihove kolege u Federaciji BiH primaju najniži iznos od 666 KM.

U anketi u Bijeljini, penzioneri ne kriju ogorčenje. Za mnoge je penzija tek sredstvo za puko preživljavanje:

“Dobio sam penziju 333 marke.”

“Prvo poplaćam režije, one su 200 maraka, pa šta ostane.”

“Gdje ću biti zadovoljna, više dam za lijekove nego za bilo šta drugo.”

Dok najstarija populacija kalkuliše sa svakom markom, dug za doprinose nastavlja da raste i dostigao je vrtoglavih 339,5 miliona KM.

Direktor Milić precizira da se 71 milion maraka duga odnosi na javni sektor, dok privatni sektor duguje čak 268,5 miliona KM. Među najvećim dužnicima su javne zdravstvene ustanove (31,7 miliona KM), predvođene UKC-om sa dugom od 20,7 miliona maraka, te preduzeća poput Željeznica RS.

Podaci Fonda otkrivaju i sumornu zdravstvenu sliku nacije – karcinomi i duševne bolesti postali su vodeći uzroci invalidnosti.

Kao novi izazov za najranjivije, od maja se uvodi ukidanje isplate penzija putem punomoći. Iako se ova mjera pravda borbom protiv prevara, ona predstavlja ogromnu barijeru za stare, bolesne i nepokretne koji fizički ne mogu doći do banke.

Bez stalne podrške iz budžeta, sistem koji vlasti opisuju kao likvidan, srušio bi se poput kule od karata, ostavljajući hiljade građana bez osnovnih sredstava za život.

(BN)

Nastavi čitati

Društvo

ENERGETSKI ALARM: Izvoz struje pada, uvoz drastično raste

Bosna i Hercegovina je početkom ove godine dodatno smanjila izvoz električne energije, koja se svakako sve manje izvozi iz godine u godinu.

Tako je Bosna i Hercegovina postala od velikog izvoznika električne energije veliki uvoznik.

Ono što predstavlja veliki problem je i uvođenje CBAM-a od početka godine.

Podsjećamo, CBAM je mehanizam za prekogranično prilagođavanje ugljenika te predstavlja dodatni namet na uvoz cementa, željeza, čelika, aluminijuma, đubriva i električne energije u Evropsku uniju iz zemalja koje ne oporezuju emisije CO2.

Koliki je bio izvoz?

Naime, prema podacima Agencije za statistiku BiH, izvoz električne energije je u prva dva mjeseca iznosio 123,4 miliona KM, dok je u istom periodu prethodne godine iznosio 146,9 miliona KM.

Ovo znači da je izvoz smanjen za oko 23 miliona KM.

Da se izvoz smanjuje, pokazuje i to da je u periodu januar – februar 2024. godine izvoz iznosio 128,3 miliona KM.

Smanjen uvoz, ali…

Sa druge strane, i uvoz se smanjio u odnosu na prethodnu godinu.

Tako je u dva mjeseca ove godine uvezeno struje za 101 miliona KM, a u januaru i februaru 2025. godine za 153,2 miliona KM.

Jedan od razloga smanjenog uvoza je možda i povoljna hidrologija kakva je početkom godine bila u BiH, što znači dobru proizvodnju električne energije u hidroelektranama.

Ipak, i ovo je ogroman uvoz znajući da je u dva mjeseca 2024. godine uvoz struje bio “svega” 27 miliona KM.

Admir Softić, zamjenik ministra u sektoru energetike pri Ministarstvu spoljne trgovine i ekonomskih odnosa BiH, nedavno je rekao da je usvajanje Zakona o regulatoru, prenosu i tržištu električne energije u Bosni i Hercegovini od krucijalne važnosti.

Takse od CBAM-a

Ovo, jednostavnim jezikom govoreći, znači da se takse od CBAM-a neće plaćati domaćim institucijama već EU institucijama.

“Kroz analize uz tehničku podršku projekta ‘EU for Energy’ smo došli do podataka da bismo u najgorem scenariju imali 644 miliona evra gubitaka, i to je samo kada se govori o električnoj energiji, te bi ovaj novac bio uplaćen u budžet EU”, naglasio je Softić.

Nastavi čitati

Aktuelno