Connect with us

Svijet

Da li je vrijeme da Evropa PREKINE S TRAMPOM?

U trenucima kad Donald Tramp prijeti carinama, a možda i korištenjem američke vojske za zauzimanje Grenlanda, evropski zvaničnici i diplomate počeli su potiho razmatrati do sada nezamislivu ideju o mogućem odgovoru, piše “Politico”.

Iako bi vojni sukob između SAD-a i bilo koje evropske sile bio jedan od najkraćih u istoriji, saveznici Danske, kojoj Grenland pripada, imaju druge načine za pružanje otpora ako američki predsjednik odbije kompromis.

Amerika ima puno baza u Evropi. To bi mogla biti poluga pritiska
Glavna poluga pritiska je velika mreža vojnih baza u Evropi koju SAD koristi za projektovanje američke moći u Africi i na Bliskom istoku. Postavlja se pitanje zašto bi SAD zadržao pristup tim bazama ili primao podršku od savezničkih pomorskih i vazdušnih snaga te obavještajnih službi ako pokuša oduzeti suverenu teritoriju članici NATO-a.

Tema je toliko osjetljiva da je diplomate nastoje držati izvan službenih rasprava na samitima EU-a ili NATO-a. Međutim, pet zvaničnika i diplomata potvrdilo je za “Politico” da se o mogućim protivmjerama privatno raspravlja širom kontinenta.

Evropa daje milijarde za američko oružje
Osim vojnih resursa, SAD se oslanja na Evropu kao ključnog trgovinskog partnera, a evropske vlade svake godine troše milijarde dolara na kupovinu američkog oružja, što predstavlja dodatnu polugu pritiska.

Neki zvaničnici upozoravaju da bi direktan izazov mogao brzo eskalirati u potpuni prekid transatlantskih odnosa. Drugi, pak, tvrde da je savez pod Trampom postao toksičan i da Evropa mora nastaviti svojim putem. Najbliže javnom upozorenju došao je francuski predsjednik Emanuel Makron.

“Ne podcjenjujemo izjave o Grenlandu”, rekao je Makron svojim ministrima. “Ako bi suverenitet evropske i savezničke države bio pogođen, posljedice bi bile bez presedana. Francuska prati situaciju s najvećom pažnjom i djelovaće u punoj solidarnosti s Danskom.” Jedan francuski zvaničnik naglasio je kako je “to izuzetno osjetljiva tema i on pažljivo važe svaku riječ”.

“Temeljno neslaganje”
Upozorenje francuskog predsjednika stiglo je u trenutku kada su ministri vanjskih poslova Danske i Grenlanda započeli razgovore s Trampovom administracijom u Vašingtonu.

Nakon sastanka s potpredsjednikom Džej Di Vensoom i šefom diplomatije Markom Rubiom, danski ministar vanjskih poslova Lars Loke Rasmusen pokušao je zvučati optimistično, ali je priznao da dogovor nije na vidiku. “Predsjednik ima tu želju da osvoji Grenland”, rekao je Rasmusen. “I stoga i dalje imamo temeljno neslaganje.”

Prijedlozi u Evropi – od blažih do radikalnih
Diplomate iz evropskih zemalja potvrdili su da se u glavnim gradovima raspravlja o načinima odgovora Trampu. Lakše opcije uključuju taktike odgađanja, lobiranje kod republikanaca u Vašingtonu, slanje savezničkih snaga na Grenland te kampanju odnosa s javnošću u Americi. Međutim, razmatra se i mogućnost prekida podrške američkim vojnim operacijama, pa čak i radikalni prijedlozi o preuzimanju kontrole nad američkim bazama.

“U toku su rasprave o tome kako bismo mogli izvršiti pritisak i reći ‘Hej, trebate nas, a ako to učinite, uzvratićemo na neki način’,” rekao je jedan diplomata, dodavši da niko ne želi javno govoriti o tome.

“Možda Tramp samo mašta, ali trebamo biti spremni na sve”
Glavni razlog suzdržanosti je činjenica da evropski saveznici smatraju Trampovu podršku ključnom za sigurnosne garancije Ukrajini u bilo kojem mirovnom sporazumu s Rusijom. Istovremeno, mnogi ne mogu zamisliti da bi SAD zaista silom zauzela Grenland. “Možda je to pusto maštanje”, rekao je diplomata, ali je napomenuo: “Trebali bismo biti spremni na to.”

Jedan NATO diplomata upozorio je da bi takav potez bio “mač sa dvije oštrice”. “Korištenje baza kao aduta za pregovaranje – a to se može učiniti – rezultiralo bi obostranom štetom. Evropa bi dodatno izgubila sigurnosne garancije, a SAD bi izgubio svoju najvrjedniju platformu za napredne operacije”, izjavio je.

Američka vojna prisutnost u Evropi
SAD je 2024. godine imao 31 stalnu bazu i 19 drugih vojnih lokacija širom Evrope, s najmanje 67.500 aktivnih vojnika, većinom stacioniranih u Njemačkoj, Italiji i Ujedinjenom Kraljevstvu. To uključuje najveću NATO bazu u Evropi u Ramštajnu u Njemačkoj, kao i vazdušne baze u Lakenhitu i Mildenholu u Ujedinjenom Kraljevstvu te bazu Aviano u Italiji, koja je ključni NATO-ov centar vazdušne moći južno od Alpa.

“To bi imalo katastrofalan učinak na američke operacije”
Ben Hodžs, bivši zapovjednik američkih snaga u Evropi, rekao je da su te baze “ključne za spremnost i omogućavanje globalnog strateškog dometa” SAD-a. Prisiljavanje Amerikanaca da napuste te lokacije imalo bi “katastrofalan” učinak na američke operacije, pri čemu Ramštajn služi kao ključna platforma za operacije na Bliskom istoku i u Africi.

Hodžs tvrdi da bi Vašington prekidom saradnje izgubio i oko “polovinu” svojih obavještajnih sposobnosti. Evropa bi takođe mogla zaprijetiti prestankom kupovine američkog oružja; 2024. godine odobreni su mogući ugovori u vrijednosti od 76 milijardi dolara, što je više od polovice ukupnog globalnog iznosa za SAD.

“Evropa može pomoći spasiti NATO i ovaj transatlantski odnos tako što će se suprotstaviti SAD-u, a ne samo biti poslušna i popustljiva”, rekao je Hodžs.

Amerikanci koristili britanske baze za zapljenu ruskih tankera
Primjeri nedavne ovisnosti SAD-a o evropskim bazama uključuju operacije protiv Irana i zapljenu tankera ruske “flote u sjenci” prošle sedmice, za što su korištene britanske baze. Pravno gledano, zatvaranje baza je “zapravo pitanje domaćeg prava” za evropske zemlje, rekao je Džefri Korn, stručnjak za vojno pravo, pa dodao: “To je njihova odluka.”

Ipak, uprkos zabrinutosti, spor oko Grenlanda smatra se opasnom distrakcijom od glavnog zadatka – odbrane Ukrajine. Diplomate priznaju da je bez američkih sigurnosnih garancija nemoguće odvratiti Vladimira Putina od novog napada, zbog čega smirivanje Trampa za sada ostaje prioritet. “Transatlantski odnos se mijenja”, rekao je jedan zvaničnik EU. “Ne vraća se na staro.”

Related Topics:

Svijet

HAOS NA GRANICAMA EU! Zašto Italija, Njemačka i još 7 država odlažu skeniranje otisaka i lica putnika

Devet članica Evropske unije, među kojima su Francuska, Njemačka i Italija, odlaže punu primjenu obaveznog uzimanja otisaka prstiju i fotografisanja putnika iz zemalja koje nisu članice EU.

Zbog straha od stvaranja velikih gužvi na prometnim aerodromima, države traže dodatno vrijeme za prilagođavanje novom Sistemu ulaska i izlaska (EES).

Iako je EES trebalo da bude u potpunosti uveden 6. septembra, njegova primjena je više puta odlagana kako bi se izbjegle gužve tokom velikih manifestacija.

Pored Francuske, Njemačke i Italije, dodatno vrijeme zatražile su i Grčka, Portugal, Holandija, Švajcarska, Belgija i Malta.

S druge strane, Španija je novi sistem u potpunosti primjenila.

Prema izvorima iz Brisela na koje se poziva Gardijan, od ukupno 1.500 graničnih prelaza poteškoće se bilježe na svega 12 lokacija, uglavnom zbog nedovoljnog broja kabina za biometrijsku registraciju.

Iako zemlje koje kasne sa primjenom tehnički krše uredbu EU, Evropska komisija je potvrdila da protiv njih neće pokretati postupke.

Uprkos lokalnim problemima, u Briselu EES ocjenjuju kao uspješan.

Do sada je evidentirano 200 miliona registracija, dok je za više od 70.000 osoba spriječen ulazak u šengenski prostor.

Zahvaljujući sistemu otkrivene su osobe koje nemaju potrebne vize, kao i putnici koji su prekoračili dozvoljenih 90 dana boravka u okviru 180 dana.

Biometrija lica i otisci prstiju omogućili su i hapšenje pojedinaca koji su pokušali da pređu granicu koristeći falsifikovane pasoše.

Međunarodno udruženje za vazdušni saobraćaj (IATA) i kompanija Rajaner upozorili su na velika kašnjenja na aerodromima poput Malage i Palme, zbog čega su pojedini putnici propuštali svoje letove.

Kao jedno od rješenja za smanjenje pritiska na granicama najavljena je aplikacija “Travel to Europe”, koja putnicima omogućava da unaprijed registruju svoje podatke i fotografiju lica. Aplikacija je trenutno dostupna samo u Švedskoj i Portugalu, a uskoro bi trebalo da bude uvedena i u još pet zemalja, piše Klix.

Nastavi čitati

Svijet

POBUNA PROTIV TRAMPA! 22 savezne države ustale protiv predsjednika, ulog su ZELENE KARTE!

Koalicija 22 savezne države Sjedinjenih Američkih Država i Distrikta Kolumbija tužila je danas administraciju američkog predsednika Donalda Trampa zbog nove politike koja bi migrantima koji koriste određene programe javne pomoći otežala dobijanje dozvole za stalni boravak, odnosno “zelene karte”.

Tužba je podneta u okviru dva odvojena sudska postupka, a cilj je da se blokira politika koja bi trebalo da stupi na snagu u petak, navodi Njujork tajms (NYT).

Države tvrde da bi nova pravila ugrozila porodice migranata jer bi ih primorala da biraju između korišćenja pomoći potrebne za osnovne životne potrebe i rizika da kasnije ne dobiju zelenu kartu.

U tužbi se navodi i da bi nova politika dodatno opteretila države i lokalne zajednice, između ostalog povećanjem pritiska na službe hitne pomoći i smanjenjem korišćenja bonova za hranu, što bi moglo da umanji prihode lokalnih preduzeća koja zavise od saveznih programa.

“Vredne porodice ne bi trebalo da budu primorane da ostanu bez podrške koja im je potrebna zato što strahuju da će traženje pomoći dovesti do njihove deportacije”, izjavila je glavna tužiteljka države Njujork Letiša Džejms, koja predvodi tužbu.

Trampova administracija navodi da je politika, poznata kao pravilo “javnog tereta”, neophodna radi zaštite javnih resursa i vraćanja “osnovnog principa da imigranti moraju da budu sposobni da izdržavaju sami sebe”.

Reč je, kako pojašnjava njujorški list, o obnovi slične politike koju je Trampova administracija pokušala da uvede tokom njegovog prvog mandata, ali je ona bila predmet sudskih sporova, a kasnije ju je ukinula administracija bivešg američkog predsednika Džozefa Bajdena.
Nova pravila deo su šire politike Trampove administracije usmerene na ograničavanje legalnih i ilegalnih migracija.

Mnogi migranti koji nemaju zelenu kartu već nemaju pravo na određene programe javne pomoći, ali organizacije koje ih zastupaju strahuju da bi nova pravila mogla odvratiti i druge od korišćenja pomoći, čak i kada imaju decu koja su državljani SAD i zakonski imaju pravo na bonove za hranu, stambenu pomoć i druge programe.

Američki savezni zakon, napominje NYT, već dugo onemogućava dobijanje zelene karte migrantima za koje se proceni da bi mogli postati pretežno zavisni od države radi osnovnog izdržavanja.

Nova politika proširila bi krug saveznih programa koji mogu da budu uzeti u obzir prilikom odlučivanja o tome da li bi migrant mogao postati zavisan od državne pomoći.

Tužbu su podnele Njujork, Kalifornija, Ilinois, Kolorado, Konektikat, Delaver, Havaji, Mejn, Merilend, Masačusets, Mičigen, Minesota, Nju Džersi, Novi Meksiko, Nevada, Oregon, Pensilvanija, Rod Ajlend, Vermont, Virdžinija, Vašington i Viskonsin, kao i Distrikt Kolumbija.

Drugi postupak predvodi gradonačelnik Njujorka Zohran Mamdani, a pridružili su mu se Čikago, San Francisko, Sijetl, okrug Santa Klara u Kaliforniji i okrug King u državi Vašington.

(Tanjug) Foto: AP

Nastavi čitati

Svijet

DRAMA U ŠVEDSKOJ: Samo tri mandata dijele dva politička bloka

vedska bi mogla dobiti novu vladu nakon izuzetno tijesnih parlamentarnih izbora na kojima je opozicioni blok predvođen socijaldemokratama Magdalene Anderson, prema preliminarnim rezultatima, osvojio 176 od ukupno 349 poslaničkih mjesta, naspram 173 mandata desnog bloka aktuelnog premijera Ulfa Kristersona.

Socijaldemokrate ostale najjače

Socijaldemokrate su ostale najveća pojedinačna stranka sa oko 28 odsto glasova, ali su ostvarile jedan od najslabijih rezultata u svojoj istoriji, dok su Kristersonovi Moderati pretekli Švedske demokrate, koje su pale na manje od 18 odsto podrške i izgubile poziciju druge najjače stranke.

Uprkos tijesnoj prednosti opozicije, formiranje nove vlade nije izvjesno jer nijedan blok nema komotnu većinu, a konačan odnos snaga zavisiće i od preostalih glasova, uključujući one pristigle iz inostranstva, čije se prebrojavanje očekuje do sredine sedmice.

Kristerson još ne priznaje poraz

Kristerson je rezultat opisao kao praktično izjednačen i poručio da će sačekati konačno prebrojavanje, dok bi Andersonova, ukoliko prednost njenog bloka opstane, mogla započeti pregovore o povratku na mjesto premijera četiri godine nakon što je napustila tu funkciju navodi independent.

Jedno od ključnih pitanja budućih pregovora biće odnos prema Švedskim demokratama, koje su prethodne četiri godine podržavale Kristersonovu manjinsku vladu i očekivale ulazak u kabinet poslije ovih izbora, dok je kampanja bila snažno obilježena pitanjima migracija, kriminala, ekonomije i mogućeg prvog ulaska krajnje desnice u švedsku vladu.

Nastavi čitati

Aktuelno