Connect with us

Svijet

RAT NA PRAGU NATO-a: Ukrajinski dronovi pali na teritoriju Finske, Letonije i Estonije

Sukob u Ukrajini sve više se preliva ka granicama NATO, dok napadi dronovima parališu ključne ruske luke u Finskom zalivu i podižu strah od ekološke katastrofe i šire bezbjednosne krize u regionu.

Rat se posljednjih dana približio granici Finske i Estonije. Ukrajinski napadi dronovima, od kojih su neki završili na finskoj teritoriji, praktično su onemogućili pristajanje u ruskim lukama u Finskom zalivu, Ust-Lugi i Primorsku, zapadno i sjeverno od Sankt Peterburga. A sada se pojavila i nova, bezbjednosno-ekološka prijetnja.

“Kada vetar duva sa istoka, noću čuju borbeni avioni, a danju vidimo crni dim sa ruske strane”, rekao je za finsku javnu televiziju Hari Oli iz finskog naselja Virolahtija, uz samu granicu sa Rusijom, jedva 50 kilometara od naftne luke Primorsk.

Velika šteta na lukama i pad izvoza nafte
Ta luka, kao i obližnja Ust-Luga, sa južne strane Finskog zaliva, nedaleko od estonske granice, bila je poslednjih dana meta napada najmanje 2.500 ukrajinskih dronova. Obe luke su pretrpjele veliku štetu, što potvrđuju satelitski snimci i fotografije na društvenim mrežama, pa je saobraćaj zaustavljen ili u najmanju ruku bitno smanjen.

Rojters procjenjuje da je zbog toga ruski izvoz nafte pao za najmanje 40 posto, a pogođene su i isporuke uglja, žitarica i đubriva. Primorsk, Ust-Luga i Novorosijsk na Crnom moru su glavne naftne luke u evropskom delu Rusije. Finski mediji pišu da je Ukrajina takođe napala rusku energetsku infrastrukturu oko Sankt Peterburga dronovima.

“Ruska protivvazdušna odbrana je u stanju visoke pripravnosti, a vazdušni prostor Sankt Peterburga je nekoliko puta bio zatvoren za civilni saobraćaj”, objavile su finske oružane snage i dodale da su od nedjelje na finskoj teritoriji pronađena tri ukrajinska drona, a od ranog jutra traga se i za četvrtim.

U nedavnim napadima, jedan dron koji je doletio iz ruskog vazdušnog prostora pogodio je elektranu u Estoniji, dok se drugi srušio u Letoniji. Tamošnje vlasti takođe veruju da je riječ o zalutalom ukrajinskom dronu.

Ukrajina se izvinila, stručnjaci skeptični
Ukrajina se zvanično izvinila baltičkim državama i Finskoj zbog dronova koji su završili na njihovim teritorijama, a ukrajinski ministar spoljnih poslova Andrij Sibiha tvrdi da Rusija zapravo namjerno usmjerava ove dronove. Finski stručnjaci koje je intervjuisao televizijski kanal MTV su skeptični po ovom pitanju.

Miko Hiponen, direktor istraživanja u Sensofusionu, kompanija koja razvija tehnologiju kontramera za dronove, rekao je da se dronovi koji su pali na finsko tlo teško mogu kontrolisati i preusmjeravati. Hiponen kaže da je teoretski moguće namjerno preusmjeriti dron u vazdušni prostor druge zemlje, ali ne veruje da je Rusija to uspjela da izvede u praksi.

Finski premijer Peteri Orpo pokušao je da umiri javnost, ali je takođe priznao da ne postoji potpuno efikasna odbrana od dronova: “Rat se približio našim granicama. Spremni smo i niko ne treba da se plaši ili brine. Ali moram iskreno reći da nema zemlje koja može da zaustavi baš sve dronove. Tehnologija dronova se razvija nevjerovatnom brzinom.”

Građani ne dobijaju upozorenja o dronovima
Finski mediji ističu da je, prema trenutnim informacijama, stopa uspeha Finske oko 33 odsto. Od tri potvrđena drona, samo jedan je detektovalo finsko ratno vazduhoplovstvo. Ostala dva su pronađena nakon dojava građana ili graničnih službi. Sa dozom ironije, MTV piše da građani dobijaju upozorenja na svoje mobilne telefone o divljim životinjama na putevima, ali ne i o dronovima koji padaju u Finskoj.

Finska javna televizija, međutim, javlja da je Finski zaliv bio prepun brodova ruske “tajne” flote. Najmanje pedeset tankera i drugih teretnih brodova nalazilo se na nezvaničnim sidrištima ispred Primorska i Ust-Luge, čekajući da ukrcavanje. U normalnim okolnostima ih nikada nema više od deset, ali zbog napada na spomenute luke i oštećenja na terminalima došlo je do zastoja.

Brodovi u sjenci i rizik od ekološke katastrofe
Većina ovih tankera nalazi se na popisima sankcioniranih plovila. Drugim riječima, to su takozvani brodovi u sjenci. U vlasništvu su kompanija sa nejasnim vlasničkim strukturama, nisu adekvatno osigurani i zaobilaze međunarodne sankcije na transport ruske nafte. To znači da mogu da primaju teret samo u ruskim naftnim lukama.

“Ovakve situacije nisu poželjne, jer raste opasnost od raznih nesreća. Što je više takvih brodova u jednom području, to je rizik veći. A moglo bi se dogoditi da ih se okupi još više”, rekao je Magnus Vinberg iz Pomorske škole u ​​finskom gradu Turkuu, dodajući da se radi o tankerima dugačkim i po 300 metara, kojima nije jednostavno upravljati na uskom prostoru.

U Finskoj i Estoniji najviše strahuju od curenja nafte u more i zagađenje životne sredine. Međutim, Ilja Iljin, zamjenik komandanta finske Obalne straže u Finskom zalivu, kaže da je sreća što su ruski tankeri prazni, odnosno tek čekaju da prime teret sirove nafte: “Jedino što trenutno imaju u rezervoarima je ulje za podmazivanje i pogonsko gorivo.”

“Njihovo usidravanje nije problem sve dok ne ometaju drugi saobraćaj ili ne oštećuju infrastrukturu uz morsko dno”, kaže Iljin za finsku javnu televiziju i objašnjava da je nemoguće predvideti koliko će trajati trenutna situacija u strateški važnim ruskim lukama.

Rusija žuri da nadoknadi gubitke na tržištu
“Teško je reći koliko će vremena biti potrebno za sanaciju štete. Utovar nafte u ovim lukama, gde se utovaruje 40 odsto ruske nafte za izvoz, veoma je ograničen ili čak potpuno obustavljen. A ne treba potcenjivati ni vjerovatnoću novih napada dronovima.”

Zbog rata na Bliskom istoku, cijena nafte na svjetskom tržištu je trenutno veoma visoka, zbog čega Rusija želi da što pre obnovi saobraćaj. Ruske vlasti žele da nadoknade izgubljene dane, a u takvoj situaciji postoji rizik da se koristi oštećena lučka oprema, što bi moglo dovesti do izlivanja nafte.

Related Topics:

Svijet

NEMA POPUSTA NI ZA NAJSTARIJI ZANAT! Sud donio odluku bez presedana “PROSTITUTKE PLAĆAJU POREZ”

Ustavni sud Češke poslije nekoliko godina sudskih sporova presudio je da prostitutke moraju državi da plate porez na prihod pošto dobrovoljni seks za novac nije krivično djelo kao podvođenje, odnosno posredovanje prostitucije.

Jedna češka kraljica noći odbila je svojevremeno da plati porez koji joj je za 2013. i 2014. godinu naknadno odredila poreska uprava i dotjerala je čak do Ustavnog suda žalbu da ako joj država naplati porez onda, kako je navela, sama država postaje makro, što je krivično djelo, prenosi Nova.

Poreski organi primijetili su da ta žena mijenja gotovinu u evrima u krune i uplaćuje na svoj račun, a ona je objasnila da je riječ o prihodima od prostitucije koji se, po njenom mišljenju, ne oporezuju. Kasnije je u žalbama na odluku poreskih organa navodila da su političari govorili povremeno da se dobrovoljna prostitucija ne oporezuje te je sasvim legitimno očekivala da ne mora da porez plati.

Šta kaže Ustavni sud?

“Država oporezuje realan ekonomski prihod i uvećanje imovine, ne pravni ili moralni osnov dobiti. Oporezivanje nije moralno odobravanje neke djelatnosti niti priznavanje te djelatnosti od strane države”, obrazložio je Ustavni sud odbijajući njenu žalbu. Sudija Jirži Pšibanj je novac od dobrovoljnog seksa uvrstio u prihode takozvanih slobodnih profesija među koje spadaju umjetnici, sportisti, manekeni.

“Cilj države je da pravedno propiše poresko opterećenje. Ustavni sud smatra da kada su prihodi od dobrovoljnog poslovanja u seks biznisu legalni, dakle podliježu oporezivanju, to samo dugoročno jača društveni položaj tih osoba”, zaključio je Pšibanj u obrazloženju presude, prenose češki mediji.

Nastavi čitati

Svijet

TRAMP UOČI IZBORA “Amerika će gorjeti kao Francuska ako demokrate pobijede”

Američki predsjednik Donald Tramp izjavio je da bi SAD mogle da se suoče sa sličnim haosom kakav je izbio tokom nasilnih nemira koji potresaju Francusku ukoliko demokrate pobijede na izborima za Američki kongres sljedećeg mjeseca, prenosi “Raša tudej”.

Tramp je u obraćanju novinarima ispred Bijele kuće upozorio da će Pariz uskoro postati muslimanski grad, okrivljujući ljevičarske političare da podstiču masovne migracije i nestabilnost širom Zapada.

On je dodatno pooštrio kritike, opisujući Francusku kao “nekada veliku naciju koju sada osvajaju, pljačkaju i spaljuju do temelja”.

Tramp je za nasilje okrivio migrante, džihadiste i komuniste, optužio evropske lidere da prepuštaju svoje zemlje ljudima koji nisu spremni da se integrišu i pozvao ih da zatvore granice prije nego što bude prekasno.

Francuska se suočava sa nasilnim nemirima koji su izbili prošlog mjeseca zbog nedostatka nastavnika i propadanja školskih objekata.

Stotine hiljada ljudi izašle su tokom vikenda na ulice, a demonstracije su prerasle u sukobe sa policijom, podmetanje požara, huliganstvo i pljačke. Uhapšeno je gotovo 2.400 lica, opljačkane su stotine poslovnih objekata, a širom zemlje zapaljene su zgrade. Povrijeđeno je oko 1.000 policajaca i pripadnika žandarmerije.

Nastavi čitati

Svijet

HAOS SE ŠIRI EVROPOM: Kako su nemiri zapalili gradove i zbog čega su mladi ljudi bijesni

Podstaknuti različitim lokalnim problemima, protesti su prošle sedmice izbili širom južne i zapadne Evrope, zahvativši Francusku, Albaniju, Italiju, Portugal i Španiju.

Demonstracije zbog rasta troškova života i loših uslova u prosvjeti potresaju Francusku još od kraja septembra, pri čemu su mnoge prerasle u nasilje, posebno one u subotu.

U međuvremenu, Albanija je ušla u sedmi dan antivladinih nereda, dok su protesti zbog opšte ekonomske krize zabilježeni u Italiji i u više gradova širom Portugala.

U Španiji su protesti usmjereni protiv previsokih cijena nekretnina i za pravo na krov nad glavom. Protesta je bilo i u drugim zemljama širom Starog kontinenta, ali ovdje je riječ samo o aktuelnim demonstracijama koje su prerasle u nasilje.

Američki predsjednik Donald Tramp oglasio se povodom protesta u Francuskoj koji su u subotu prerasli u žestoke sukobe, svalivši krivicu za haos na „migrante iz potpuno drugačijeg svijeta, ljude koji u srcu nose mržnju“. On je u objavi na svojoj društvenoj mreži „Truth Social“ u nedjelju pozvao vlasti u Parizu da zatvore granice.

Američke ambasade su u više navrata tokom ovog mjeseca izdale bezbjednosna upozorenja državljanima Sjedinjenih Američkih Država (SAD) u Francuskoj, Albaniji i Belgiji.

Francuska
Francuska se suočava sa višenedjeljnim nemirima koji traju od sredine septembra, kada su nastavnici u Gimnaziji „Sent Egziperi“ u Kreteju, jugoistočnom predgrađu Pariza, stupili u štrajk zbog hroničnog nedostatka kadra. Nakon nekoliko dana učenici su iz solidarnosti blokirali školu, zahtijevajući bolje uslove obrazovanja.

Bunt je prvo zahvatio Pariz, a potom se proširio na cijelu zemlju, pretvorivši se u opšte ekonomsko nezadovoljstvo:

Cijene energenata i namirnica drastično su porasle proteklih mjeseci, a kućni budžeti trpe žestok udar jer su cijene energije u septembru bile 21,3 odsto veće u poređenju sa istim periodom prošle godine.

Benzin je poskupio za 25,7 odsto, pokazuju podaci Nacionalnog zavoda za statistiku INSEE.

Nezaposlenost je u drugom kvartalu dostigla 8,3 odsto, u odnosu na 7,6 odsto prošle godine.

Najmanje 550.000 ljudi izašlo je na ulice širom Francuske u subotu, saopštio je ministar unutrašnjih poslova Loran Njunjez. On je naveo da je uhapšeno 1.800 osoba, dok je, prema posljednjim informacijama, povrijeđeno više od 1.000 policajaca i vatrogasaca.

Prodavnice su pljačkane, a automobili i kontejneri paljeni u više gradova, piše „Newsweek“. Zgrada gradske uprave u Limožu, sagrađena 1883. godine, oko 400 kilometara južno od Pariza, pretrpjela je teška oštećenja nakon što ju je zahvatio požar.

Američki potpredsjednički kandidat Džej Di Vens podijelio je na društvenoj mreži „Iks“ (X) snimak 143 godine starog zdanja u plamenu, optuživši „zapadne liberale“ za „uvoz trećeg svijeta“. Ni Tramp ni Vens nisu priložili dokaze koji bi potvrdili vezu između protesta i imigracije.

Značajan dio demonstranata u subotu odazvao se pozivima sa društvenih mreža da se reaktivira pokret „Žutih prsluka“, nastao 2018. godine u borbi protiv socijalne nepravde, pa su mnogi u masi nosili prepoznatljive fluorescentne prsluke. „Žuti prsluci“ najavili su „drugi čin“ za 24. oktobar i „treći čin“ za 31. oktobar.

Premijer Francuske Sebastijan Lekorni saopštio je danas da je naredio uvođenje djelimičnog policijskog časa u centralnim dijelovima pojedinih francuskih gradova.

Albanija
Nemiri u Albaniji eskalirali su nakon što su se srednjoškolci i studenti priključili širem antivladinom pokretu koji traži ostavku tamošnjeg premijera Edija Rame.

Ovim sukobima prethodili su višemjesečni protesti u Tirani pod vođstvom pokreta „Flamingo“, takozvana „Flamingo revolucija“. Pokret je osnovan u znak protivljenja izgradnji velikog luksuznog turističkog rizorta na južnoj obali Albanije, koji realizuje investiciona kompanija na čijem je čelu Džared Kušner, Trampov zet.

Demonstranti su u subotu zasuli policiju kamenicama, molotovljevim koktelima, signalnim raketama i pirotehnikom, dok su snage reda uzvratile suzavcem, vodenim topovima i jurišima uz upotrebu pendreka.

Prema posljednjim informacijama, tokom protesta održanih od 13. do 18. oktobra povrijeđene su 303 osobe, od čega 190 policajaca, 87 demonstranata i 26 prolaznika, saopštilo je danas Ministarstvo zdravlja te zemlje.

U Tirani je danas, sedmog dana protesta, došlo do novog sukoba demonstranata i policije ispred Ministarstva obrazovanja Albanije, kada su učesnici protesta počeli da bacaju flaše i kamenje na policiju, koja je uzvratila suzavcem, piše albanski „Euronews“. Nakon toga demonstranti su napustili područje u blizini Ministarstva obrazovanja i podijelili se u dvije grupe.

Takođe, učesnici protesta u Tirani upali su u Apelacioni sud i oštetili infrastrukturu, nakon čega je intervenisala policija, upotrijebila suzavac, izbacila pojedince iz zgrade i uhapsila ih.

Protesti se održavaju i u drugim albanskim gradovima, a situacija je eskalirala i u Kurbinu, gdje su demonstranti bacali molotovljeve koktele, od kojih se zapalila zgrada opštine. Policija je morala da primijeni silu kako bi odbila učesnike protesta.

Rama, koji predvodi vladu od 2013. godine i trenutno je u svom četvrtom premijerskom mandatu, odbacuje svaku mogućnost ostavke. On tvrdi da iza izazivanja incidenata stoje njegovi politički protivnici iz redova konzervativaca.

Italija
Sukobi demonstranata sa policijom izbili su u subotu u italijanskom gradu Milanu na skupu organizovanom protiv ratnih sukoba i skupoće. Tom prilikom demolirane su prodavnice i paljena imovina.

Iako je okupljanje počelo mirno, situacija je izmakla kontroli kada su maskirani izgrednici počeli da gađaju kordon interventne jedinice kamenicama, komadima granitnih kocki i drugim tvrdim predmetima, istovremeno paleći barikade sastavljene od baštenskih stolova. Policija je odgovorila vodenim topovima i suzavcem.

U nasilnim protestima u Milanu povrijeđeno je 14 policajaca, uhapšene su 32 osobe, a ukupno je privedena 271 osoba, uključujući 220 maloljetnika i oko 50 stranaca, javila je danas Ansa, pozivajući se na policijske izvore.

Gradonačelnik Milana Đuzepe Sala, predstavnik lijevog centra, poručio je da su „razlozi za nezadovoljstvo razumljivi, ali da se nasilje nad pripadnicima snaga reda i teško uništavanje gradske imovine ni na koji način ne mogu opravdati“.

Portugal
Desetine hiljada građana prošetale su ulicama Lisabona u subotu protestujući protiv drastičnog poskupljenja života i dugotrajne stambene krize, saopšteno je iz najvećeg sindikata u zemlji CGTP.

Aktivisti za pravo na krov nad glavom na sjeveru zemlje, u Portu, nedavno su podigli šatorsko naselje, koje je policija u međuvremenu uklonila.

Kao i susjedne države, Portugal je pogođen poskupljenjem hrane i goriva usljed inflacije izazvane sukobima na Bliskom istoku i ratom u Ukrajini, što se direktno odražava na međunarodna tržišta.

Portugal trpi jednu od najtežih stambenih kriza u Evropskoj uniji (EU), pošto su cijene nekretnina od 2013. godine porasle za čak 130 odsto, dok su nove zakupnine u proteklih godinu dana povećane za dodatnih 10,2 odsto.

Pored paprenih stanarina, udar na kućne budžete znatno je pojačan i rastom cijena hrane i goriva, izazvanim globalnim poremećajima na tržištu usljed ratova u Ukrajini i na Bliskom istoku.

Iako je vlast priznala da dostupnost stanova predstavlja ogroman problem, premijer Luis Montenegro i nadležni ministri apelovali su na građane da se uzdrže od nasilja i uličnih nereda kakvi potresaju druge evropske gradove.

I tamo je prethodnih dana dolazilo do sukoba s policijom.

Španija
U Madridu već treću sedmicu stotine demonstranata drže pod blokadom centralni trg Puerta del Sol, negodujući zbog previsokih stanarina. Neposredan povod za okupljanje bilo je prinudno iseljenje, a potom i smrt Marije del Karmen Abaskal.

Ova 87-godišnja starica, koja se kretala u invalidskim kolicima, iznesena je na nosilima iz svog stana, u kojem je živjela punih sedam decenija, nakon što je policija blokirala kvart i potisnula okupljene građane. Zbog izuzetno narušenog zdravstvenog stanja prebačena je u bolnicu, gdje je ubrzo preminula, dok tačan medicinski uzrok smrti još nije objavljen.

Regionalne vlasti u Madridu zatražile su momentalno raspuštanje šatorskog kampa na trgu i pokrenule sudske procedure. Zbog cjelokupne situacije u zemlji, Španija ide na vanredne izbore

Nastavi čitati

Aktuelno