Connect with us

Svijet

ZAŠTO IRAN I IZRAEL RATUJU: Ovo su sve ključne tačke sukoba dva moćna suparnika

Rat koji se godinama odvija između Irana i Izraela oblikovao je Bliski istok.

I ako je Iran često ratovao tiho i preko posrednika, višemjesečne borbe između Izraela i palestinske grupe Hamas bile su okidač dovoljan za Iran da svoje prijetnje pretvori u djela i napadne Izrael bespilotnim letjelicama.

Ipak, pored tajnog rata sa Izraelom koji traje već godinama, Iran je od početka sukoba u Pojasu Gaze podržao palestinsku grupu Hamas, a sada je rat u sjenci ušao u novu, najopasniju fazu.

Zašto su Iran i Izrael neprijatelji?
Nakon islamske revolucije 1979. godine novi lideri Irana zauzeli su snažan antiizraelski stav.

Iran podržava Hamas i Hezbolah.

Izrael smatra potencijal Irana da napravi nuklearno oružje prijetnjom svom postojanju.

1) Liban
Ovo je bio najstariji front u bici koja se vodila indirektno.

Kao reakcija na izraelsku invaziju na jug zemlje 1982. godine, libanski muslimani koji pripadaju šiitskom ogranku islama, koji dominira u Iranu, formirali su miliciju koja je postala Hezbolah.

Njihova grupa je u izvjesnoj mjeri postala zastupnik za glavne bezbjednosne snage Irana, Korpus garde islamske revolucije. Izrael i Hezbolah su se više puta borili, uključujući i rat 2006. godine.

Od 7. oktobra, Hezbolah je izrazio solidarnost sa Hamasom ispaljivanjem projektila, minobacača i raketa na Izrael skoro svakodnevno, što je navelo Izrael da odgovori sopstvenom vatrom.

2) Sirija
Tokom građanskog rata u Siriji, Iran je izgradio vojno prisustvo u zemlji kako bi podržao svog saveznika, predsjednika Bašara al-Asada, i olakšao kopneni transfer oružja namijenjenog Hezbolahu iz Irana u Liban preko Iraka i Sirije.

U nastojanju da zaustavi dotok oružja i da se suprotstavi ovom drugom neprijateljskom prisustvu na svojoj sjevernoj granici, Izrael je do sada izveo stotine napada unutar Sirije protiv pošiljki oružja i drugih ciljeva za koje kaže da su povezani sa Iranom i njegovim saveznicima, u nekim slučajevima ubijajući Irance.

Poslije 7. oktobra, Izrael je pojačao udare protiv milicija koje podržava Iran u Siriji nakon što su se približile izraelskoj granici. Iran je 25. decembra saopštio da je u izraelskom vazdušnom udaru u Damasku ubijen visoki komandant Revolucionarne garde.

3) Irak
Iran je rekao da je njegov napad od 15. januara na, kako je nazvao, izraelski “štab špijuna” u iračkom autonomnom regionu Kurdistana odmazda za taj napad. Iran je pokrenuo više napada na Kurdistan od kraja 2022. godine.

Optužuje separatističke kurdske grupe u regionu da protiv njega sarađuju sa stranim bezbjednosnim službama. Izrael je u prošlosti koristio objekte u sjevernom Iraku za prikupljanje obavještajnih podataka o Iranu, prema brojnim izvještajima.

4) Na moru

Napadi na komercijalne brodove počeli su 2019. godine.

Napadi na tankere u Crvenom moru
FOTO: @TRTWORLD/YOUTUBE/SCREENSHOT

Iako ni Izrael ni Iran nisu prihvatili odgovornost za udare na brodove povezane sa rivalom, smatra se da oni stoje iza njih. Gubitak života je bio rijedak, ali u julu 2021. godine po jedan britanski i rumunski član posade su poginuli kada je brod kojim upravljaju Izraelci u Omanskom zalivu pogođen dronom u napadu koji su američki zvaničnici povezivali sa Iranom.

Šta je sa napadima unutar dvije zemlje?

Iako je Iran uglavnom apsorbovao izraelske udare na svoje interese u Siriji, njegove tamošnje snage su 2018. godine ispalile salvu projektila prema izraelskim položajima na Golanskoj visoravni koju je Izrael zauzeo od Sirije u ratu 1967. godine i kasnije anektirao. Izrael je odgovorio mnogo većom demonstracijom sile.

Smatra se da Izrael stoji iza atentata na pet iranskih nuklearnih naučnika u Teheranu od 2010. godine i nekoliko napada na nuklearna mesta u Iranu. Iran je u aprilu 2021. godine okrivio Izrael i obećao osvetu za eksploziju u njegovom najvećem postrojenju za obogaćivanje uranijuma u ​​Natanzu, za koju je rekao da je izazvala značajnu štetu.

Bio je to drugi put za manje od godinu dana da je lokaciju pogodila sumnjiva eksplozija. Izrael nije ni potvrdio ni demantovao da je odgovoran ni za jedan napad. U oktobru 2021. godine, iranski general je rekao da Izrael vjerovatno stoji iza sajber napada koji je paralisao benzinske pumpe širom Irana, piše Blic.

Related Topics:

Svijet

TAJNI ZAHTJEV ZELENSKOG: Od Trampa tražio da ubijedi Maska da uključi Starlink protiv Rusije

Volodimir Zelenski, ukrajinski predsjednik, zamolio je Donalda Trampa, američkog predsjednika, da ubijedi američkog milijardera Ilona Maska da dozvoli Ukrajini da koristi njegovu satelitsko-komunikacionu mrežu Starlink za gađanje sistema za lansiranje balističkih raketa unutar Rusije, izjavila su danas dva zvaničnika koja su upoznata sa razgovorom.

Zvaničnici su za portal “Atlantik” rekli da je Zelenski za tu uslugu zamolio Trampa tokom razgovora iza zatvorenih vrata u Bijeloj kući 28. jula.

Prema riječima zvaničnika, Tramp je na molbu Zelenskog ostao uzdržan i ostavio je to pitanje otvoreno.

Novi prijedlog Zelenskog, koji ranije nije objavljen u javnosti, ponudio je Sjedinjenim Američkim Državama način da zaobiđu slanje Ukrajini naprednih raketa protivvazdušne odbrane Patriot, čije je zalihe američki rat u Iranu dramatično iscrpio.

Umjesto toga, Ukrajina bi proširila upotrebu druge američke tehnologije-satelitsko-komunikacione mreže Starlink, koju kontroliše Mask, za navođenje svojih dronova kojima bi napala ruske sisteme za lansiranje balističkih raketa.

Nastavi čitati

Svijet

MIGRANTSKI TALAS IZMIČE KONTROLI: Oko 60.000 ljudi ušlo u špansku enklavu (VIDEO)

Broj migranata koji su u posljednja 24 časa iz Maroka ušli u špansku enklavu Seutu porastao je na oko 60.000, dok su najmanje 34 osobe poginule pokušavajući da pređu granicu, saopštile su španske vlasti.

Situacija u Seuti dodatno se pogoršala nakon što su izbili novi sukobi migranata i bezbjednosnih snaga na marokanskoj strani granice, dok je španski premijer Pedro Sančez tokom posjete enklavi poručio da je riječ o narušavanju teritorijalnog integriteta Španije i optužio krijumčare ljudi da stoje iza masovnog priliva migranata.

Oko 60.000 migranata ušlo je u protekla 24 sata iz Maroka u špansku enklavu u sjevernoj Africi, Seutu, izjavio je šef regionalne vlade Seute Huan Hesus Vivas, navodeći da se ta brojka podudara sa oko 70 odsto redovnog stanovništva tog grada, prenosi Tanjug.

Najmanje 34 stradalih

Prilikom pokušaja prelaska u špansku enklavu poginula su najmanje 34 migranta, prenosi AP.

“Situacija kroz koju Seuta prolazi potpuno je neodrživa”, rekao je Vivas.

Sukob na granici

Granična kriza eskalirala je juče i nastavila se danas, kada je došlo do sukoba bezbjednosnih snaga i migranata na marokanskoj strani granice.

Španski premijer osudio je danas tokom posjete Seuti narušavanje granice, ocijenivši da je riječ o “kršenju teritorijalnog integriteta Španije”.

Okrivio je krijumčare ljudi, navodeći da oni “obmanjuju veliki broj mladih ljudi i na kraju mnoge od njih vode u smrt – bilo u moru ili, kao u ovom slučaju, na granici Španije u autonomnom gradu Seuti”.

Sančez je u Seutu stigao u pratnji ministra unutrašnjih poslova Fernanda Grande-Marlaske, gdje se sastao sa predstavnicima policije, Civilne garde i lokalnih vlasti.

Premijera dočekali protesti

Njegovu posjetu obilježili su protesti i verbalni incidenti ispred heliodroma, kao i kratkotrajni sukobi demonstranata sa policijom.

Veliki broj migranata od juče, 30. jula, luta ulicama Seute i noć su proveli na otvorenom, dok ljudi i dalje prelaze granicu iz Maroka, preneo je “Pais”.

Takođe, manji broj migranata pokušao je da uđe i u drugu špansku enklavu, Melilju.

Nastavi čitati

Svijet

GROM POGODIO AVION: Let sa 106 putnika hitno vraćen u Štutgart

Avion koji je letio iz Štutgarta za Beč udario je grom, nakon čega se vratio u Štutgart na tehnički pregled, saopšteno je iz avio-kompanije “Jurovingz”.

Kako je navedeno, avion kompanije “Jurovingz” već je bio u vazduhu kada ga je udario grom.

Bezbjednost leta nije bila ugrožena ni u jednom trenutku, a avion se vratio na polazni aerodrom nakon 40 minuta.

Ukupno 106 putnika i članova posade bilo je u avionu. Putnici su prebačeni na druge letove.

Tehničari su pregledali avion “erbas A320”, koji bi tokom dana ponovo mogao da poleti, navodi DPA.

Nastavi čitati

Aktuelno