Connect with us

Region

NEVJEROVATNA ISTORIJA MANASTIRA RAČA: U njemu se nalaze mošti kralja Dragutina, a čuvao je i najvažniji srpski dokument

Istorija manastira Rača u podnožju Tare.

Na desnoj obali reke Rače, u podnožju Tare, u blizini Bajine Bašte nalazi se manastir Rača u kom je pokojni patrijarh Pavle u dva maha bio monah. Takođe se u njemu za vrijeme Drugog svjetskog rata čuvalo Miroslavljevo jevanđelje, najveći i najvažniji dokument srpske književnosti iz 12. vijeka.

Patrijarh Pavle bio je monah u manastiru Rača od 1948. godine do 1950. kao i od 1951. do 1955. godine. Zahvaljujući njemu se dio svetih moštiju kralja Dragutina, mogu vidjeti u manastiru Rača. Što se tiče Miroslavljevog jevanđelja, njega je iguman Platon Milojević sačuvao ispod kamenih ploča u oltaru crkve zahvaljujući čemu je spašen od bugarske kaznene ekspedicije koja je 1943. godine spalila sve manastirske objekte, kako se navodi na vikipediji.

Manastir Rača udaljen je šest kilometra od Bajine Bašte, a isto toliko i od rijeke Drine. Vjeruje se da predstavlja zadužbinu kralja Dragutina i da je podignut 1276. godine. Pripada Eparhiji žičkoj Srpske pravoslavne crkve i predstavlja nepokretno kulturno dobro kao spomenik kulture od velikog značaja.

“Velika seoba pod patrijarhom Arsenijem III Čarnojevićem 1690. godine povukla je za sobom mnoge monahe, pa je manastir sasvim opustio. Turska vojska ga je zatim zapalila, kao i Georgijevski skit sa crkvom “Banjom“. Georgijevski skit se nalazi oko dva kilometra od manastira Rače kada se ide uzvodno uz rečicu Raču. Danas na tom mestu jedino se poznaju temelji crkvice i ćelija monaha, račanskih prepisivača. Georgijevski skit sa crkvom Banjom, posvećenoj Svetom velikomučeniku Georgiju, bio je centar srpske prepisivačke škole sve do odlaska račanskih monaha u Ugarsku”, napisao je nastojatelj manastira: protosinđel German (Avakumović) na sajtu Srpske pravoslavne Eparhija žička.

Manastir je podignut u nekadašnjoj Sokolskoj nahiji. Više puta je uništavan i ponovo iz pepela građen. Vjerovatno je prvi put postradao sa padom despotovine pod osmansku vlast 1459. godine, zatim neposredno posle Velike seobe 1690. godine i posljednji put poslije propasti Prvog srpskog ustanka 1813. godine. Prva obnova manastira organizovana je 1795. godine zahvaljujući Hadži Melentiju Stefanoviću, arhimandritu i kasnijem ustaničkom vođi, koji je preko vaseljenskog patrijarha uspio da dobije sultanov ferman o obnovi, navodi se na vikipediji.

“Pri polasku jeromonaha Melentija Stefanovića iz manastira Tronoše u Svetu Zemlju u Jerusalim, njegov duhovni učitelj arhimandrit Stefan Jovanović namenio mu je, pored hahiluka, i drugu ulogu. Snabdeo je Melentija dovoljnom svotom novca i naložio mu da pri povratku iz Jerusalima svrati u Carigrad i kod Porte (sultanova vlada) izdejstvuje dozvolu za obnovu manastira Rače. Preporukom Vaseljenskog patrijarha uspeo je da dobije odobrenje. Po povratku u Tronošu jeromonah Melentije odmah pristupa pripremama za obnovu manastira Rače zajedno sa jeromonasima Josifom i Isaijom. Njih trojica su rukovodili započetim radovima 1795. godine i pozvali na saradnju sve seljake koji su o svom trošku na drvenim kolima dovlačili kamen i građu.

Nova crkva je bila završena 1796. godine, na temeljima stare. Na Božić iste godine hram je osvešten, a pre toga je Hahi-Melentije dobio čin arhimandrita. Poslije propasti Prvog srpskog ustanka 1813. godine sa Karađorđem i drugim vojvodama Hahi-Melentije prelazi u Austriju. Bratstvo manastira Rače, ostavši bez svog igumana, živelo je u stalnom strahu od turske osvete, znajući da Turci ne mogu oprostiti Hahiji što ih je isterao iz Sokolske nahije, pa se svakodnevno nadalo njihovoj odmazdi.

I zaista, nije se dugo čekalo. 16. oktobra 1813, Memšir-aga iz Srebrenice s vojskom pređe Drinu i opkoli manastir. Neki monasi su se razbježali, a u crkvi se zatekao iguman Isaija i đakon Ignatije. Turci upadnu u crkvu pa na kamenoj časnoj trpezi odsijeku im glave. Zatim sruše ikonostas, a ikone i sve drvene stvari nabacaju na njihova tela i zapale crkvu i sve okolne manastirske zgrade, a drveće i voće okolo posijeku.

Tako je manastir Rača, posle nepunih 18 godina od svoje prve obnove 1795. godine, 1813. ponovo spaljen. Nekoliko preživjelih monaha našli su utočište u Tronoši, ali je i ona spaljena godinu dana kasnije. Neki se potom vraćaju u Raču i podižu privremenu kapelicu, podnoseći oskudicu kraj srušenog manastira”, napisao je nastojatelj manastira: protosinđel German (Avakumović).

Nakon završetka Drugod srpskog ustanka Hahi-Milentije se vratio u Srbiju i odmah pristupio obnovi crkve, međutim ostala je bez ikonostasa i živopisa. Ikonostas u hramu Vaznesenja Hristovog u manastiru Rači uradio je slikar iz Šapca Georgije Bakalović 1840. godine, a 1854. je završeno oslikavanje unutrašnjosti hrama.

“Zvonik je završen 1849. godine. Za vrijeme austrijske okupacije 1915-1918. godine okupator je skinuo i zbacio zvona sa zvonare. Danas se u zvoniku nalaze tri zvona. Početkom nemačke okupacije 1941. godine manastirski konak je služio za smještaj izbjegle djece iz Bosne. Tokom 1941. godine Nijemci su opljačkali manastir. 16. oktobra 1943. godine kaznena ekspedicija, sastavljena od Bugara, došla je preko Kaluđerskih bara i zapalila sve zgrade u manastirskom krugu. Manastir je pretrpio veliku štetu.

Na mjestu starog konaka podignut je nov 1969. godine, sa kapelom. Na Kaluđerskim barama na Tari izgrađena je 1975. godine dvospratna zgrada, podešena za prijem gostiju. U njenom sastavu je kapela posvećena Saboru srpskih svetitelja. Ova zgrada je metoh manastira Rače, nalazi se na manastirskom imanju i pod upravom je manastira”, napisao je nastojatelj manastira: protosinđel German (Avakumović).

Region

PLENKOVIĆ smatra CENZUROM zabranu Tompsonovog koncerta

Hrvatski premijer Andrej Plenković nazvao je cenzurom odluku gradonačelnika Zagreba da pjevaču Marku Perkoviću Tompsonu, koji u svojim nastupima glorifikuje ustaštvo, zabrani koncert u zagrebačkoj “Areni” 28. decembra.

Plenković tvrdi da je takva odluka nelogična i politički i pravno nekozistentna, budući da je Tompsonu odobreno da održi koncert u Zagrebu 27. decembra.

“Takva odluka je parazitiranje na temi koja postoji već 35 godina, a koje su se gradske vlasti Zagreba dohvatile sada. Ljudi treba da vide ko je za slobode, a ko je tu za cenzuru”, rekao je Plenković novinarima i Zagrebu.

Iako je Tompson zatražio dopuštenje za dodatni koncert 28. decembra u Zagrebu, gradske vlasti to nisu odobrile, nakon što je Gradska skupština zabranila promociju ustaškog pozdrava “Za dom spremni!” i simbola u prostorima pod upravom grada.

Tompson je zaprijetio Tomaševiću da će “povući radikalnije poteze koji mu se neće svideti” ukoliko mu ne dozvoli da 28. decembra održi koncert.

On je optužio gradonačelnika Zagreba da time napada pravni poredak Hrvatske i da će “hrvatski veterani na to znati da odgovore”.

Nastavi čitati

Region

ODBROJAVANJE POČELO: NIS čeka ključnu odluku Stejt departmenta

Srbija iščekuje ključan odgovor Stejt departmenta i OFAK-a o produžetku licence za rad NIS-a, dok rafinerija Pančevo ostaje u režimu “tople cirkulacije” do 2. decembra.

Srbija iščekuje odgovor Stejt deparmenta i OFAK-a da li će biti produžena licenca za rad NIS-u. Ministarka Dubravka Đedović Handanović izjavila je u da će rafinerija ostati u fazi tople cirkulacije do utorka, a istovremeno Srbija povećava uvoz derivata.

Iz Moskve dolaze vijesti da je moguća prodaja dijela imovine ruskih naftnih kompanija, koje su pod sankcijama, mađarskim partnerima. Pedeset drugi dan je otkako su na snazi američke sankcije Naftnoj industriji Srbije, koja je većinski u ruskom vlasništvu.

U međuvremenu, tokom razgovora ruskog predsjednika Vladimira Putina sa mađarskim premijerom Viktorom Orbanom u Kremlju, razmatrana je mogućnost da Mađarska kupi udio ruskih naftnih kompanija koje su pogođene nedavno uvedenim američkim sankcijama, izjavio je potpredsjednik ruske vlade Aleksandar Novak.

Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić smatra da bi Kancelarija za kontrolu strane imovine (OFAK) donijela pozitivnu odluku, ali da se čeka odluka Stejt departmenta.

“Pripremljeni smo, građani ne moraju da brinu. Država preduzima sve mjere, jedna je i saradnja sa mađarskim prijateljima”, rekao je Vučić na zajedničkoj konferenciji za medije sa premijerom Mađarske Viktorom Orbanom.

S druge strane, Orban je potvrdio da će Mađarska sve što ima od nafte da podijeli sa Srbijom, dok je njegov šef kabineta potvrdio da bi MOL mogao da kupi udio u NIS-u.

Direktor “Srbijagasa” Dušan Bajatović kaže da NIS mora da nastavi da radi i da to “moraju da znaju i Rusi i Amerikanci”. Poručuje da rezervi ima dovoljno i da neće biti nestašica, naglašavajući da mišljenje OFAK-a koje se iščekuje “vjerovatno neće biti negativno”.

Nastavi čitati

Region

U TUMORU GENERALA PAVKOVIĆA PRONAĐEN URANIUM I TEŠKI METALI: “Revolucionaran dokaz o posljedicama NATO bombardovanja”

U tumorskom tkivu preminulog generala Nebojše Pavkovića otkrivene su ekstremno visoke koncentracije uranijuma i više teških metala, što bi, prema tvrdnjama porodice i njihovih zastupnika, moglo predstavljati jedan od najznačajnijih dokaza o zdravstvenim posljedicama izlaganja osiromašenom uranijumu na Balkanu, pišu Večernje novosti.

Advokat porodice, Srđan Aleksić, potvrdio je da su rezultati iz italijanske laboratorije pokazali postojanje uranijuma i više toksičnih elemenata u tkivu generala, koji je preminuo 20. oktobra na VMA u Beogradu od karcinoma štitaste žlijezde i pankreasa.

“Ovo je naučno, medicinski i pravno revolucionaran dokaz. Prvi put je u tumoru jednog visokog oficira u Srbiji pronađen uranijum u ekstremnim koncentracijama,” izjavio je Aleksić, naglasivši da ovaj nalaz može otvoriti vrata stotinama drugih postupaka.

Povezanost sa NATO bombardovanjem?

Aleksić tvrdi da rezultati potvrđuju sumnje da bi Pavkovićeve bolesti mogle biti povezane sa izlaganjem osiromašenom uranijumu tokom NATO bombardovanja 1999. godine, pogotovo jer je Pavković komandovao na najpogođenijim teritorijama.

General je godinama prikupljao dokumentaciju o izloženosti uranijumu i vodio bilješke o slučajevima s terena, koje su takođe bile dio postupka slanja uzoraka na analizu.

Analiza obavljena u akreditovanoj italijanskoj laboratoriji

Biopsijski uzorci poslati su 15. septembra u italijanski Institut za nanotehnologiju, dok je analiza obavljena u laboratoriji “Himike e ambientali”, akreditovanoj od Ministarstva zdravlja Italije.

U tkivu su otkriveni:

uranijum

aluminijum

kadmijum

bakar

mangan

gvožđe

cink

Sudski vještak Jovica Jovanović navodi da veći broj ovih elemenata pripada grupi sa dokazanim kancerogenim svojstvima, a njihove koncentracije višestruko premašuju kritične vrijednosti.

Italijanski stručnjaci: “Ovo je trenutak velike istine”

Italijanski advokat Anđelo Fjore Tartalja, koji zastupa vojnike oboljele zbog izloženosti uranijumu, izjavio je da Pavkovićev nalaz predstavlja jedan od najvažnijih naučnih dokaza u regionu.

“Prisustvo uranijuma u tkivu nije teorija, nego činjenica koja nosi odgovornost. Nauka sada potvrđuje ono što su mnogi godinama pokušavali da sakriju,” rekao je Tartalja.

On je dodao da su rezultati potpuno u skladu sa presudama italijanskih sudova, koji su već utvrdili uzročnu vezu između izloženosti osiromašenom uranijumu i teških malignih bolesti kod italijanskih vojnika.

Kontekst slučaja

Uzorci Pavkovićevog tkiva uzeti su tokom biopsije na VMA, prije nego što je Tribunal u Hagu generala osudio na doživotnu kaznu. Na zahtjev njegove kćerke, uzorci su poslati u Italiju samo nedjelju dana prije nego što je Pavković, teško bolestan, pušten na prijevremenu slobodu.

Prema riječima advokata, ova medicinska potvrda može imati dalekosežne pravne i međunarodne posljedice, naročito u budućim postupcima vezanim za štetne efekte osiromašenog uranijuma na Balkanu.

BL24

Nastavi čitati

Aktuelno