Svijet
Piletina proizvedena u laboratoriji dobila zeleno svjetlo u Sjedinjenim Državama

Poslije odluke Uprave za hranu i ijlekove (FDA) Sjedinjenih Država, kompanija Upside Foods uskoro će moći da prodaje piletinu proizvedenu od životinjskih ćelija i uzgajanu u bioreaktorima.
Pozitivan odgovor Uprave za hranu i lekove (FDA) dugo se smatrao sljedećom velikom prekretnicom za industriju laboratorijski uzgojenog mesa. U proteklih nekoliko godina, startupi su izgradili proizvodne pogone i prikupili milijarde dolara za finansiranje rizičnog kapitala, ali nisu bili u mogućnosti da prodaju svoje proizvode. Do sada je, čak i relativno mali broj ljudi koji su imali priliku da probaju kultivisano meso, morao da potpiše saglasnost da na sopstvenu odgovornost jedu proizvod koji je još uvek u eksperimentalnoj fazi.
Preostala su još samo dva manja regulatorna koraka prije nego što ovako proizvedeno meso bude dostupno javnosti. Proizvodni pogoni kompanije “Upside Foods” moraju da prođu dodatni inspekcijski nadzor Ministarstva poljoprivrede Sjedinjenih Država, a na konačnom proizvodu će morati da stoji etiketa koja potvrđuje da je izvršen inspekcijski nadzor pre nego što se meso nađe na tržištu. Ova dva koraka će vjerovatno biti završena mnogo brže od dugog procesa u kome je FDA odlučivala o izdavanju dozvole.
Različiti startupi se bave laboratorijskim uzgojem ne samo piletine, već i govedine, lososa i tunjevine. Trenutno odobrenje se odnosi samo na “Upside Foods” i njegovu kultivisanu piletinu, mada se pretpostavlja da će uskoro uslijediti i druga odobrenja.
Kultivisano meso će i dalje biti namijenjeno uskom krugu
Mada je ova odluka Agencije odobrila da se ovi proizvodi nađu na tržištu, ipak se pretpostavlja da će degustacije biti ograničene na veoma mali broj ekskluzivnih restorana. Kuvar sa Mišlenovom zvezdicom, Dominik Kren, već je najavila da će služiti kultivisanu piletinu kompanije “Upside Foods” u svom restoranu u San Francisku.
Uma Valeti, generalna direktorka “Upside Foods”-a, kaže da želi da javnost prvi put proba njihovu piletinu u odabranim restoranima pre nego što mogu da je kupe i kuvaju kod kuće.
„Željeli bismo da ovo u početnoj fazi ljudima približimo naš proizvod preko vrhunskih kuvara, jer ovo je zaista velika stvar za nas. Želimo da radimo sa najboljim partnerima koji znaju dobro da kuvaju, a takođe i da nam daju povratne informacije o tome šta bismo mogli bolje da uradimo.“
Još u decembru 2020. singapurski regulatorni organi dali su zeleno svetlo laboratorijski proizvedenoj piletini iz startapa “Eat Just” iz San Franciska.
Kako se meso proizvodi u laboratoriji
Kultivisano meso se razlikuje od biljnog mesa jer sadrži prave životinjske ćelije i – teorijski – ne razlikuje se od pravog mesa. Ćelije se u početku izoluju od životinje i razvijaju u ćelijske linije koje se zatim zamrzavaju. Mali uzorci iz ovih ćelijskih linija se zatim mogu prenijeti u bioreaktore – obično velike čelične rezervoare – gde se ćelije „hrane“ u odgovarajućem rastvoru koji sadrži hranljive materije koje pospešuju deobu ćelija. Kada ćelije porastu i diferenciraju se u odgovarajuću vrstu tkiva, mogu se sakupiti i koristiti u uzgojenim mesnim proizvodima.
Ali uzgoj ćelija na ovaj način je i dalje izuzetno skup. Startapi drže u tajnosti ukupne troškove, ali je verovatno da će čisto uzgajano meso i dalje biti nekoliko puta skuplje od konvencionalnog. Zato će, najverovatnije, prvi kultivisani mesni proizvodi biti mješavina životinjskih ćelija i biljnog mesa.
Trenutni proizvodni kapaciteti su veoma mali, a mnogi u industriji imaju ozbiljne rezerve u pogledu potencijala mesa uzgojenog u laboratoriji da na kraju ugrozi globalnu potrošnju mesa.
Svijet
ČAK 1.200 DEMONSTRACIJA U 50 DRŽAVA! Masovni protesti protiv Trampa i Maska

Oko 1.200 demonstracija planirano je širom SAD, a organizatori očekuju da će to biti najveći dan protesta protiv američkog predsjednika Donalda Trampa i njegovog saveznika Ilona Maska, prenio je Rojters.
Protesti pod nazivom “Hands Off” pružiće protivnicima Trampa priliku da izraze nezadovoljstvo zbog Trampove spoljne i unutrašnje politike SAD, navela je agencija.
– Ovo je ogroman protest koji šalje veoma jasnu poruku Masku, Trampu, republikanskim kongresmenima i svim saveznicima “Make America Great Again” (MAGA) pokreta da ne želimo njihove ruke u našoj demokratiji, zajednicama, školama, prijateljima i susjedima – rekao je Ezra Levin, suosnivač organizacije “Indivisible”, koja je jedna od grupa koja organizuje događaje ovog vikenda.
Bijela kuća nije odgovorila na zahtev za komentar.
Prema podacima sa sajta događaja, oko 150 aktivističkih grupa prijavilo je učešće.
Protesti su planirani u svih 50 saveznih država, kao i u Kanadi, Britaniji, Francuskoj, Njemačkoj, Meksiku i Portugalu.
Linker
Najveći skupovi očekuju se na Nacionalnom trgu u Vašingtonu.
Grupe koje se protive obnovljenoj vojnoj akciji Izraela u Gazi i akcijama Trampove administracije protiv protesta na kampusima takođe će učestvovati u protestima u Vašingtonu, najavili su organizatori.
Svijet
ŽESTOK SUKOB POLICIJE I DEMONSTRANATA: Studenti napravili mete s likovima Meloni i Fon der Lajen

Na studentskom protestu u Rimu protiv smanjenja izdvajanja za obrazovanje i povećane potrošnje za naoružanje danas su se sukobili demonstranti i policija, prenose italijanski mediji.
Policija je potisnula demonstrante, a snage bezbjednosti i studenti su se međusobno gađali flašama, prenosi italijanska državna televizija RAI.
Studenti su istakli da politika prema obrazovnim ustanovama i plan naoružavanja pokazuju potpunu potčinjenost interesima kompanija koje proizvode oružje, kao i pojedincima u privatnim školama i univerzitetima.
– Povećanje sredstava za naoružanje je neprihvatljivo, dok se istovremeno smanjuju finansije za univerzitete – poručili su učesnici protesta preko megafona.
Oni su podsjetili da su samo u prošloj godini izdvajanja za obrazovanje smanjena za 170 miliona evra.
Učesnici protesta u Rimu zapalili su zastavu EU ispred zgrade Ministarstva obrazovanja, a napravili su i mete sa likovima italijanske premijerke Đorđe Meloni, ministra obrazovanja Đuzepea Valditarea i predsjednika Evropske komisije Ursule fon der Lajen, koje su postavili na ulične bandere i gađali jajima i narandžama.
Demonstracije su juče održane u nekoliko italijanskih gradova, uključujući Đenovu, Bolonju, Pizu, Torino i Brindizi.
Svijet
ZGRADE ĆE DA SLUŽE KAO ELEKTRANE: Proizvodiće struju tamo gdje se i troši, a uz pomoć ovog izuma

Tim, koji okuplja devet partnera iz sedam zemalja, razvija solarne ćelije i module od novih materijala.
Naučnici iz međunarodnog projekta “CitySolar” razvili su providne solarne module koji se mogu integrisati u građevinske objekte.
Tehnologija koja kombinuje perovskitne i organske solarne ćelije mogla bi da pretvori nebodere u solarne elektrane.
Tim, koji okuplja devet partnera iz sedam zemalja, razvija visokoefikasne providne solarne ćelije i module.
Solarni moduli su zasnovani na perovskitnim ćelijama, koje apsorbuju ultraljubičasto zračenje, i organskim fotonaponskim (OPV) ćelijama, koje hvataju infracrveno zračenje.
Projekat “CitySolar” je prvi riješio ključni izazov u razvoju providnih solarnih ćelija – balansiranje efikasnosti i prozirnosti.
Zahvaljujući kombinaciji organskih solarnih ćelija sa perovskitnim, istraživački tim je postigao efikasnost modula od 12,3 odsto uz transparentnost od 30 odsto.
Novi materijali u razvoju solarnih ćelija
Perovskit je klasa materijala sa istom kristalnom strukturom kao mineral kalcijum-titanat (CaTiO3), nazvan po ruskom mineralogu Lavu Aleksejeviču Perovskom.
Međutim, perovskiti koji se koriste u solarnim tehnologijama su sintetskog porijekla. Njihova hemijska struktura se u laboratorijama modifikuje kako bi se poboljšala efikasnost, stabilnost i bezbjednost. Umesto kalcijuma i titanijuma, u kristalnu rešetku se dodaju određeni organski molekuli, metali i halogeni elementi, poput hlora, broma i joda.
Zahvaljujući jedinstvenoj strukturi i hemijskom sastavu, sintetički perovskiti imaju izuzetnu sposobnost apsorpcije sunčeve svjetlosti, što ih čini posebno pogodnim za primjenu u solarnim ćelijama.
Organske solarne ćelije sadrže organske polimere ili male molekule uglavnom od ugljeničkih materijala za pretvaranje sunčeve svjetlosti u električnu energiju.
Za razliku od tradicionalnih silicijumskih solarnih ćelija, koje se prave od krutih i teških materijala, organske su lagane, fleksibilne i mogu se proizvoditi u tankim slojevima. Oba materijala su vrlo jeftina za proizvodnju, što tehnologiju čini isplativom.
Zgrade koje proizvode energiju – budućnost energetske efikasnosti
Višeslojni moduli koje je razvio “CitySolar” su idealno rješenje za zgrade. Propuštaju sunčevu svjetlost i mogu da budu ubačeni u prozore, staklene fasade i krovove, omogućavajući prirodno osvjetljenje, dok sa druge strane hvataju sunčevo zračenje i pretvaraju u električnu energiju.
Jedna od prednosti providnih solarnih modula integrisanih u zgrade jeste što proizvode električnu energiju upravo tamo gdje se i troši, za razliku od tradicionalnih solarnih elektrana, koje su često udaljene od mjesta potrošnje. Time se smanjuju gubici u prenosu i minimizira potreba za nadogradnjom elektroenergetske mreže.
“Prelazimo ka takozvanim zgradama sa potrošnjom energije gotovo na nuli ili na nuli, ali s ovom tehnologijom možemo ići još dalje i stvoriti zgrade koje proizvode energiju. Ovo predstavlja ogromnu tržišnu priliku”, objasnio je Morten Madsen sa Univerziteta Južne Danske, jedan od istraživača.
Istraživački tim očekuje da će transparentne solarne ćelije igrati ključnu ulogu u budućim održivim energetskim rješenjima.
Međutim, tehnologija još nije spremna za komercijalizaciju, uslijed daljih izazova sa balansiranjem troškova, estetike i efikasnosti.
Projekat “CitySolar” je dobio 3,8 miliona evra iz programa EU Horizont 2020. Evropska unija ima za cilj da potpuno dekarbonizuje građevinski sektor najkasnije do 2050. godine, s obzirom na to da on trenutno čini oko 40 odsto ukupne potrošnje energije.
-
Banjaluka2 dana ago
“PODMETANJE NOGE” OD STRANE SNSD-a: Iz PDP-a kritikovali odbijanje naplate parkinga u Banjaluci i POVEĆANJE VRIJEDNOSTI nekretnina
-
Politika2 dana ago
NIJE SE DUGO ČEKALO: Dodik odgovorio na poruku generalnog sekretara NATO-a
-
Politika2 dana ago
OBEĆANJE LUDOM RADOVANJE! Dodik opet obećao pomoć poplavljenim Prijedorčanima, JAVOR SE BLAMIRA ZA SVE PARE!
-
Politika2 dana ago
DODIK OBJASNIO KAKO PRELAZI GRANICU: “Sjednem u auto i prođem, nikada me niko ne zaustavlja” (VIDEO)
-
Politika1 dan ago
ZATVORILI JOJ VRATA! Njemačka ministrica proglašena nepoželjnom u Srpskoj zbog “političkog miješanja”
-
Region2 dana ago
VULIN “U Srbiji ne bi bilo obojene revolucije DA SMO UVELI SANKCIJE RUSIJI”
-
Banjaluka2 dana ago
SNSD-ova “GENIJALNA” ideja! Preduzeće za naplatu parkinga u Banjaluci novi način za JOŠ JEDNU PLJAČKU!
-
Politika2 dana ago
CRNADAK O NOVIM SANKCIJAMA “Da li je trojka Dodik-Višković-Stevandić shvatila poruku?”