Connect with us

Svijet

PREMIJER SAZVAO HITAN SASTANAK: Dronovi pogodili dva broda kod bugarske obale, u toku opsežna potraga za posadom

U toku je dramatična akcija spasavanja u Crnom moru nakon napada dronom na dva trgovačka broda blizu bugarske obale.

U toku je opsežna potraga za posadom teretnog broda koji je potonuo nakon napada dronom blizu bugarske obale, dok su članovi posade sa drugog pogođenog plovila spaseni sa povredama.

Potraga za nestalim mornarima je u punom jeku, a zvaničnici se još uvijek nisu oglasili o tome ko stoji iza ovog napada. Prema prvim informacijama, ovo je prvi direktan udar na trgovačke brodove u isključivoj ekonomskoj zoni jedne članice NATO saveza.

Zbog ove krize, bugarska vlada je sazvala hitan sastanak, a javnosti će se obratiti i premijer Rumen Radev, javlja Euronews.

Šef spasilačke službe u Varni, Rumen Nikolov, potvrdio je za državnu televiziju BNR da se posada potopljenog plovila vodi kao nestala, dok su svi mornari sa drugog pogođenog broda uspješno evakuisani.

Prema navodima specijalizovanog pomorskog portala Maritime.bg, u napadu su stradala dva broda.

Related Topics:

Svijet

ATLANTSKE STRUJE SLABE: Evropi prijete minus 20, oluje i velike suše

Arktički led mogao bi da se spusti do Škotske, dijelovi Evrope suoče s temperaturama od minus 20 stepeni, a jug kontinenta s još težim sušama. To su neki od scenarija koje naučnici razmatraju u slučaju ozbiljnog slabljenja ili kolapsa sistema atlantskih struja poznatog kao AMOC.

Sunce i vazdušne mase nisu jedini faktori koji određuju evropsku klimu. Ogromnu ulogu imaju i okeanske struje, a upravo zbog toga evropske države sve ozbiljnije razmatraju šta bi se dogodilo ako bi atlantska meridionalna cirkulacija, poznata kao AMOC, drastično oslabila ili se urušila.

AMOC je veliki sistem struja u Atlantiku koji prenosi toplu tropsku vodu prema sjeveru. Kada se hladna i slana voda na sjeveru potopi u dubinu, pokreće cirkulaciju koja već hiljadama godina snažno utiče na klimu Evrope.

Problem je što globalno zagrijavanje, topljenje grenlandskog ledenog pokrivača i veće količine padavina unose dodatnu slatku vodu u sjeverni Atlantik. More tako postaje manje slano i manje gusto, što može oslabiti mehanizam koji pokreće AMOC.

Da li bi Evropu zaista zahvatila nova ledena era?

Kolaps AMOC-a često se pojednostavljeno opisuje kao scenario nove ledene ere u Evropi, ali promjene ne bi nastupile preko noći. Proces bi mogao trajati decenijama, dok bi pojedini dijelovi sistema mogli početi ozbiljno slabiti mnogo ranije.

Laurie Laybourn iz Chatham House upozorava da bi “dijelovi AMOC-a mogli početi da se urušavaju na putu ka potpunom kolapsu”, što znači da bi posljedice mogle biti vidljive mnogo prije eventualnog potpunog prestanka cirkulacije.

Kako prenosi slovenački Dnevnik, modeli pokazuju da bi posljedice za Evropu mogle biti dramatične – od mnogo hladnijih zima i snažnijih oluja do promjene rasporeda padavina i dodatnog rasta nivoa mora.

Arktički led sve do Škotske?

U jednom od ozbiljnijih scenarija arktički morski led mogao bi da se proširi prema Škotskoj i nordijskim fjordovima, dok bi na Baltičkom moru ponovo mogla biti potrebna znatno veća upotreba ledolomaca.

Tokom snažnih prodora hladnoće temperature u Nizozemskoj mogle bi da padaju i do minus 20 stepeni Celzijusa.

Istovremeno bi južni dijelovi Evrope mogli imati potpuno drugačiji problem – manje padavina i još veći rizik od ljetnih suša.

Posljedice ne bi stale na vremenskim prilikama. Promjene bi pogodile poljoprivredu, proizvodnju hrane, energetiku, infrastrukturu, privredu, ali potencijalno i migracione tokove.

Prema jednoj od studija navedenih u tekstu, udio zemljišta u Velikoj Britaniji pogodnog za proizvodnju hrane mogao bi pasti sa sadašnjih 32 na samo sedam odsto.

Dodatnih pola metra mora?

Nizozemska već uključuje mogućnost slabljenja AMOC-a u svoje dugoročne planove. Razlog je činjenica da bi kolaps ovog sistema, uz globalni rast nivoa mora, mogao dodati približno pola metra porasta nivoa mora uz dijelove sjevernoatlantske obale.

“Brzina je neizvjesna, trenutak je neizvjestan i uticaj je neizvjestan”, rekla je Saskia van Vuren, savjetnica nizozemskog komesara za program Delta.

Uprkos toj neizvjesnosti, pojedine evropske zemlje više ne tretiraju mogućnost kolapsa AMOC-a samo kao naučnu temu.

Zašto je Island ovo proglasio rizikom za nacionalnu bezbjednost?

Island je mogući kolaps AMOC-a proglasio rizikom za nacionalnu bezbjednost, dok Nizozemska proučava posljedice po sistem zaštite od poplava.

Finska potencijalni kolaps vidi kao prijetnju klimi, Baltičkom moru, poljoprivredi, energetici i saobraćaju, a Velika Britanija ulaže u razvoj sistema ranog upozoravanja.

Islandski ministar za klimu Jóhann Páll Jóhannsson rekao je za Politico da bi bilo “neodgovorno čekati na potpunu sigurnost” da se AMOC urušio.

Kada posljedice postanu potpuno očigledne, upozorio je, moglo bi već biti kasno za preventivne mjere.

“To nije pitanje panike ili alarmizma. To je jednostavno odgovorno upravljanje”, rekao je Jóhannsson.

Može li prelomna tačka stići ranije nego što se očekivalo?

Posebnu pažnju naučnika privlači subpolarni vrtlog južno od Grenlanda. Pojedina istraživanja ukazuju na mogućnost da bi ozbiljne promjene u miješanju vode u tom području mogle početi već tokom četrdesetih godina ovog vijeka, dok bi posljedice mogle postati vidljive približno deceniju kasnije.

“Mislim da postoji značajan rizik da se to dogodi u narednih 20 godina”, rekla je istraživačica Swinda Falkena sa Univerziteta u Utrechtu.

Ipak, naučnici još ne mogu pouzdano da kažu kada bi AMOC mogao dostići kritičnu prelomnu tačku niti da li će do potpunog kolapsa uopšte doći.

Zbog toga se razvijaju sistemi koji bi trebalo što ranije da otkriju približavanje kritičnim promjenama. Britanska vlada izdvojila je oko 94 miliona evra za program koji prati grenlandski ledeni pokrivač i subpolarni vrtlog.

Gemma Bale, jedna od rukovodilaca programa, kaže da je cilj povezati timove koji mogu bolje posmatrati, modelirati i predviđati prelomne tačke kako bi države imale više vremena za reakciju.

Važnu ulogu ima i sistem RAPID, mreža mjernih instrumenata u Atlantiku koja već dvije decenije neprekidno prati promjene.

Prema riječima Penny Holliday iz britanskog Nacionalnog okeanografskog centra, to je sistem koji naučnicima direktno pokazuje kako se AMOC mijenja “iz dana u dan, iz mjeseca u mjesec i iz godine u godinu”.

Evropska komisija je ove godine za posmatranje okeana izdvojila 220 miliona evra, ali istraživači smatraju da će za pouzdan sistem ranog upozoravanja biti potrebno znatno više.

Šta Evropa može da uradi?

Stručnjaci ističu da mnoge mjere imaju smisla bez obzira na to hoće li AMOC ostati stabilan ili ozbiljno oslabiti.

Stefan Rahmstorf sa Potsdamskog instituta za istraživanje uticaja klimatskih promjena kao primjer navodi bolju izolaciju zgrada, jer ona pomaže i tokom ekstremnih vrućina i u slučaju snažnog zahlađenja.

Među mogućim mjerama su otpornija infrastruktura, bolja zaštita od poplava, sigurniji lanci snabdijevanja i prilagođavanje poljoprivrede novim klimatskim uslovima.

Naučnici, međutim, ističu da je smanjenje emisija gasova sa efektom staklene bašte jedina mjera koja može direktno smanjiti rizik od kolapsa AMOC-a.

“Glavni odgovor mora biti da prestanemo da oklijevamo i odgađamo smanjenje emisija i napuštanje fosilnih goriva”, rekao je Rahmstorf.

Falkena je poručila da je, kada je riječ o smanjenju samog rizika, ključno usporavanje globalnog zagrijavanja i što brže smanjenje emisija.

Nastavi čitati

Svijet

TRAMP: Iran bi mogao da uništi Los Anđeles i San Dijego, ali to je “mala cijena”

Američki predsjednik Donald Tramp izazvao je oštre reakcije zvaničnika u Kaliforniji nakon što je tokom predizbornog skupa izjavio da bi Iran mogao da uništi Los Anđeles i San Dijego, ocijenivši da bi to bila „mala cijena“ za očuvanje bezbjednosti SAD i svijeta.

Njegove izjave, za koje mediji ocjenjuju da su rečene u šali, izazvale su kritike kalifornijskih lidera.

Šta je Tramp rekao?

„To je mala cijena koju treba platiti za očuvanje bezbjednosti svijeta, očuvanje bezbjednosti naše zemlje. Mogu da osvoje grad, neka osvoje Los Anđeles, neka osvoje San Dijego. Ovo je veoma mala cijena koju treba platiti“, rekao je Tramp, objavio je Los Anđeles Tajms.

Tramp je tokom govora u Grand Ajlendu rekao da želi „ogromnu pobjedu“ na novembarskim izborima, ocjenjujući da bi ona potvrdila ono što je njegova administracija uradila.

Govoreći o ratu, rekao je da je on „vještački“ i „malo pretjerano napet“.

Kakve su reakcije?

Guverner Kalifornije Gevin Njusom kritikovao je Trampa na platformi Iks, navodeći da predsjednik govori da bi strani neprijatelji trebalo da „unište“ Los Anđeles i San Dijego.

Iz njegove kancelarije za štampu saopšteno je da se predsjednik zalaže za napad na više od 10 miliona stanovnika SAD u dva najveća američka grada.

Gradonačelnik San Dijega Tod Glorija poručio je da taj grad „nije kolateralna šteta“ i da nije „potrošna roba“, dok je gradonačelnica Los Anđelesa Karen Bas Trampove izjave nazvala „opasnim“ i ocijenila da bi mogle da ugroze bezbjednost grada.

Senator Adam Šif takođe je kritikovao Trampa, navodeći da predsjednika ne brine cijena ukoliko bi rat u Iranu doveo do napada na dva velika američka grada.

Nije jasno da li su Trampove izjave zasnovane na obavještajnim podacima niti da li Iran ima mogućnost raketnog napada na SAD.

Los Anđeles Tajms u tekstu navodi da je Iran u martu lansirao rakete prema Dijego Garsiji, ali da je njegov program balističkih raketa, prema tadašnjem izvještaju AP-a, imao domet ograničen na oko 2.000 kilometara, dok je Dijego Garsija van tog dometa.

Američki zvaničnici, međutim, dugo tvrde da bi iranski svemirski program mogao da omogući izgradnju interkontinentalnih balističkih raketa.

U martu su bezbjednosne agencije širom Kalifornije bile upozorene da bi rat u Iranu mogao da dovede do iznenadnog napada dronom u toj saveznoj državi, ali su izvori rekli da nema vjerodostojnih obavještajnih podataka koji bi to potkrijepili.

Tramp je tokom govora takođe rekao da će cijene gasa uskoro biti niže.

Nastavi čitati

Svijet

TRAMP ODOBRIO STRIJELJANJE MAJORA AMERIČKE VOJSKE: Prvo takvo pogubljenje od 1945.

Američki predsjednik Donald Tramp odobrio je da Nidal Hasan, osuđen na smrtnu kaznu zbog napada u vojnoj bazi Fort Hud u Teksasu 2009. godine, bude pogubljen strijeljanjem.

Pentagon je saopštio da je američki ministar odbrane Pit Hegset preporučio takav način pogubljenja, što je Tramp odobrio, prenio je CNN.

Hegset će odrediti vrijeme i mjesto izvršenja kazne.

Zašto je izveo napad?

Portparol Pentagona Šon Parnel naveo je da je Hasan tokom napada ubio 13 ljudi i ranio još 32, prenosi Tanjug.

Nidal Hasan je bio pripadnik američke vojske – vojni psihijatar i major američke kopnene vojske (U.S. Army). Zato je njegov slučaj vođen pred vojnim sudom.

U vrijeme napada u Fort Hudu 2009. godine bio je aktivni pripadnik vojske.

Kako prenosi AP, Hasan je nakon zločina izjavio da je napad izveo kako bi spriječio američke vojnike da odu u Avganistan i ubijaju muslimane.

Na suđenju 2013. rekao je i da je bio na „pogrešnoj strani“, ali da je potom „promijenio stranu“.

Podsjetimo, američka vojska posljednji put je pogubila svog pripadnika strijeljanjem 1945. godine, kada je u Francuskoj zbog dezerterstva strijeljan redov Edi Slovik.

Nastavi čitati

Aktuelno