Connect with us

Svijet

U EVROPI SE PALE ALARMI! Pojavilo se novo terorističko žarište

Zapadna Afrika postala je fokus svjetskog terorizma, uz najveći porast broja migranata koji u Evropu pristižu iz podsaharskog regiona, upozorava agencija Reuters.

Prema indeksu globalnog terorizma, jedna nova država se prvi put ove godine našla na vrhu s porastom broja ubijenih za 68 odsto.

Zasijenjen ratovima u Ukrajini, na Bliskom istoku i u Sudanu, sukob u Sahelu rijetko privlači međunarodnu pažnju.

Džihadijske grupe povezane sa Al Kaidom ili Islamskom državom u Burkini Faso, Maliju i Nigeru ubile su hiljade civila i raselile milione, piše “Jutarnji list”, prenosi Nova.

Džihadisti su 17. septembra upali na aerodrom u Bamaku, glavnom gradu Malija, zapalili predsjednički avion i ubili desetine mladića u policijskoj akademiji u, kako se smatra, najdrskijem napadu od 2016. godine.

Mali je u dubokoj krizi najmanje od kraja 2011. godine, kada su separatisti Tuarega i udružene islamističke frakcije zauzele Timbuktu, Gao i druge gradove na sjeveru zemlje.

Broj oružanih napada džihadističkih pobunjenika u Burkini Faso, Maliju i Nigeru skoro se udvostručio od 2021. godine, prema američkoj grupi za proučavanje oružanih sukoba, podaci o lokaciji i događajima oružanih sukoba (ACLED): od početka ove godine, zabilježeno je u prosjeku 224 napada mjesečno, u poređenju sa 128 tokom 2021.

Bezbjednosna situacija u zapadnoj Africi danas je mnogo krhkija nego pre samo godinu dana, upozorava BBC. Dvije velike terorističke grupe jačaju u Sahelu: Al Kaida i Islamska država.

Eksperti UN procjenjuju da JNIM, najaktivnija frakcija povezana sa Al Kaidom u Sahelu, ima između 5.000 i 6.000 boraca, a 2.000 do 3.000 militanata je povezano sa Islamskom državom.

Koriste kombinaciju sile i pomoći stanovništvu u ruralnim područjima, koje se dugo žali da ih slabe i korumpirane državne vlasti zapostavljaju.

Različite džihadističke grupe u Sahelu povremeno se međusobno sukobljavaju, ali i sklapaju lokalne paktove o nenapadanju, navodi Reuters.

Širom centralnog Sahela, JNIM i Islamska država u Velikoj Sahari (ISGS), druga glavna džihadistička frakcija, šire se na južna područja. Pobunjenici sada rutinski napadaju sjeverne oblasti priobalnih zemalja, posebno Benin i Togo.

U Obali Slonovače vlasti su uspjele da ih suzbiju samo nizom vojnih akcija. Ukupna regionalna bezbjednosna situacija je najteža do sada, ocenjuje BBC.

Prema podacima Međunarodne organizacije UN za migracije (IOM), broj migranata koji u Evropu stižu iz zemalja Sahela (Burkina Faso, Čad, Mali, Mauritanija, Niger, Nigerija i Senegal) porastao je za 62 odsto, na 17.300, prvih šest meseci 2024. godine, u poređenju sa 10.700 godinu dana ranije. Prema UN i IOM-u, klimatske promjene i oružani sukobi su glavni uzroci emigracije.

Petnaest diplomata i eksperata upozorava Reuters da Sahel, sa dijelovima teritorije pod kontrolom džihadista, prijeti da postane poligon za nove napade na velike gradove, susjedne zemlje i zapadne mete u Africi i šire.

Zbog džihadističkih pobuna, ovaj dio Afrike je od 2020. godine zahvaćen talasom vojnih udara u kojima su smijenjene vlasti u Burkini Faso, Maliju i Nigeru.

Političari podržani od Zapada izgubili su vlast. Zamijenile su ih vojne hunte. Francusku i američku vojnu pomoć ove zemlje su razmijenile za rusku, ugostivši Vagnerove plaćenike.

Kejleb Vajs, urednik “Long War Journala”, stručnjak za džihadističke grupe, upozorava da se trenutni vojni režimi u Maliju, Nigeru i Burkini Faso ne mogu održati zauvijek, što znači da će se u Sahelu pojaviti jedna ili više džihadističkih država.

Zapadne sile su ostale sa vrlo malim kapacitetom na terenu, navodi Reuters, posebno otkako je hunta u Nigeru prošle godine naredila Amerikancima da napuste veliku pustinjsku bazu dronova u Agadezu.

CIA je koristila bespilotne letjelice za praćenje džihadista, a prikupljene obavještajne podatke dijelila je sa saveznicima u zapadnoj Africi i sa Francuzima, koji su izveli vazdušne napade na džihadiste.

Ali, Niger ih je izbacio jer su SAD odbile da podijele obavještajne podatke sa njihovim generalima, upozoravajući ih da ne sarađuju sa Rusijom.

Sada niko nema efikasan vazdušni nadzor, tako da džihadisti slobodno lutaju između Burkine Faso, Malija i Nigera, kaže Vasim Nasr iz njujorškog istraživačkog centra “The Soufan Center”.

U možda najteže pogođenoj Burkini Faso, gdje je skoro polovina teritorije pod kontrolom pobunjenika, džihadisti povezani sa Al Kaidom ubili su stotine civila u jednom danu u Barsalogu 24. avgusta.

Prema Globalnom indeksu terorizma Australijskog instituta za ekonomiju i mir (IEP), Burkina Faso je prvi put ove godine, sa brojem ubijenih koji je porastao za 68 odsto na 1.907, što je četvrtina svih smrtnih slučajeva povezanih sa terorizmom širom svijeta.

Related Topics:

Svijet

SZO UPOZORAVA: Vještačka inteligencija već odlučuje o zdravlju miliona Evropljana, a većina zemalja nema nikakva pravila

Vještačka inteligencija već je postala dio svakodnevnog rada bolnica širom Evrope – pomaže u postavljanju dijagnoza, organizaciji lečenja i komunikaciji s pacijentima.

Samo 8 odsto zemalja u evropskom regionu Svetske zdravstvene organizacije ima strategiju za primenu vještačke inteligencije u zdravstvu, dok gotovo 40 odsto država nema etičke smjernice za njenu upotrebu u zdravstvenim ustanovama.

Evropa mora da sustigne ubrzani razvoj primjene veštačke inteligencije u bolnicama, upozorava Svjetska zdravstvena organizacija (SZO).

Rješenja zasnovana na vještačkoj inteligenciji sve se više primjenjuju u evropskim bolnicama, ali samo mali broj zemalja ima jasna pravila koja uređuju njihovu upotrebu, što može dovesti pacijente u rizik, upozorio je regionalni direktor SZO za Evropu, Hans Henri P. Kluge.

Alati zasnovani na vještačkoj inteligenciji iz korena menjaju zdravstvenu zaštitu i ulivaju nadu zdravstvenim radnicima koji rade pod velikim opterećenjem.

Od dijagnostičkih sistema do unapređenja organizacije rada, vještačka inteligencija pomaže zdravstvenim sistemima širom Evrope. Međutim, iako se ovi alati već koriste, u većini zemalja ne postoje odgovarajući propisi koji bi uređivali njihovu primenu.

„Najveći izazov danas predstavlja jaz između primjene vještačke inteligencije i njenog odgovarajućeg regulisanja”, rekao je Kluge na konferenciji za novinare održanoj 15. jula u Lisabonu.

On je upozorio da će, što taj jaz bude duže postojao, posledice po ljude biti ozbiljnije.

„Pristrasan algoritam može dovesti do pogrešne dijagnoze stvarnog pacijenta, sa stvarnim i ozbiljnim posljedicama”, naglasio je Kluge.

Već dvije trećine od ukupno 53 zemlje evropskog regiona SZO koristi veštačku inteligenciju u dijagnostici, dok polovina država ima čet-botove za komunikaciju s pacijentima zasnovane na vještačkoj inteligenciji. Ipak, samo svaka dvanaesta zemlja ima strategiju koja definiše način upravljanja i nadzora nad njenom primenom.

Samo osam odsto zemalja evropskog regiona SZO ima posebnu strategiju za primjenu vještačke inteligencije u zdravstvu, dok gotovo 40 odsto nema etičke smjernice za njenu upotrebu u zdravstvenim ustanovama.

Situacija nije bolja ni kada je riječ o obrazovanju. Samo svaka peta zemlja uključuje obuku iz oblasti vještačke inteligencije u obrazovanje budućih zdravstvenih radnika, dok tek svaka četvrta organizuje dodatne obuke za zaposlene u zdravstvenom sistemu.

Kluge je ocijenio da je ovakvo stanje „zabrinjavajuće” i upozorio da može imati ozbiljne posljedice po zdravlje ljudi.

„Sve to dodatno narušava poverenje građana u zdravstvene sisteme u cjelini”, rekao je on.

SZO planira da 2028. godine predstavi Mapu puta za primjenu vještačke inteligencije u zdravstvu, koja bi trebalo da posluži kao smernica državama za bezbjednu, etičku i odgovornu upotrebu ove tehnologije.

Nastavi čitati

Svijet

ALARM U NJEMAČKOJ PRIVREDI: Ugašeno 177.000 radnih mjesta, automobilska industrija trpi najveći udar

Njemačka industrija, koja je decenijama bila simbol ekonomske snage najveće evropske privrede, suočava se sa jednim od najvećih izazova u posljednjih nekoliko godina.

Prema podacima Savezne agencije za rad (Bundesagentur für Arbeit), broj zaposlenih u industriji smanjen je za čak 177.000 u periodu zaključno sa decembrom 2025. godine.

Industrijski sektor u Njemačkoj i dalje zapošljava oko 6,5 miliona ljudi, ali novi podaci potvrđuju da će se proces restrukturiranja ubrzano nastaviti tokom 2026. godine.

Automobilska industrija pod najvećim pritiskom

Najveći gubitak radnih mjesta zabilježen je u automobilskoj industriji i među njenim dobavljačima, gdje su ugašena 52.000 radna mjesta.

Istovremeno, sektor prerade metala izgubio je još 24.000 zaposlenih, dok je mašinska industrija smanjila broj radnika za 28.000.

Ovi podaci potvrđuju da problemi više nisu ograničeni na pojedinačne kompanije, već pogađaju čitav njemački industrijski lanac, prenosi B92.

Predsjednica Savezne agencije za rad Andrea Nales upozorila je krajem juna da njemačka industrija trenutno svakog mjeseca gubi oko 15.000 radnih mjesta, što ukazuje na to da se negativni trend produbljuje.

Ako se ovaj trend nastavi, broj izgubljenih radnih mjesta mogao bi znatno da premaši prošlogodišnji bilans.

Zašto njemačka industrija gubi radna mjesta?

Stručnjaci ukazuju na nekoliko ključnih razloga koji istovremeno opterećuju njemačke proizvođače. Glavni uzroci su prelazak automobilske industrije na električna vozila, sve jača konkurencija kineskih proizvođača automobila, visoki troškovi energije i proizvodnje, slabljenje potražnje na evropskom tržištu i usporavanje globalne industrijske aktivnosti.

Posebno je pogođen sektor automobilske industrije, koji je decenijama bio jedan od glavnih pokretača njemačkog izvoza i privrednog rasta.

Nastavi čitati

Svijet

KO ŠTITI DJECU NA INTERNETU? Građani EU traže odgovornije digitalne platforme i stroža pravila za njihovo poslovanje

Zabrinutost građana EU raste zbog rizika kojima su djeca izložena na društvenim mrežama. Istraživanje Eurobarometra ukazuje na potrebu za jačim pravilima

Evropljani su u velikoj mjeri zabrinuti zbog svih rizika kojima su djeca izložena na društvenim mrežama, pokazalo je novo istraživanje Eurobarometra, koje ukazuje da digitalna bezbjednost postaje jedno od pitanja koje građani sve više povezuju sa odgovornošću institucija i potrebom za snažnijim evropskim pravilima u digitalnom prostoru.

Rezultati istraživanja dolaze u trenutku kada društvene mreže i digitalne platforme imaju sve veću ulogu u svakodnevnom životu djece i mladih, ali i kada evropske institucije pojačavaju pritisak na tehnološke kompanije da preuzmu veću odgovornost za bezbjednost korisnika.

Sajber-nasilje i seksualna eksploatacija na vrhu liste zabrinutosti

Prema rezultatima istraživanja, najveća zabrinutost među Evropljanima odnosi se na sajber-nasilje i uznemiravanje na internetu. Ovaj rizik navelo je 71 odsto ispitanika, čime se nalazi na prvom mjestu među opasnostima kojima su djeca izložena na društvenim mrežama.

Odmah iza toga slijede strahovi od vrbovanja djece putem interneta i seksualne eksploatacije, što predstavlja zabrinutost za 70 odsto građana.

Veliki broj ispitanika upozorava i na izloženost djece štetnom sadržaju, uključujući nasilje, sadržaje povezane sa samopovređivanjem ili ekstremizmom. Taj rizik navelo je 69 odsto učesnika istraživanja.

Isti procenat ispitanika, 69 odsto, zabrinut je zbog mogućnosti zloupotrebe ličnih podataka djece na digitalnim platformama.

Pored toga, 64 odsto građana smatra da postoji rizik da djeca budu vrbovana za ilegalne aktivnosti putem interneta, dok 60 odsto ukazuje na problem dizajna platformi koji može da podstiče zavisničko ponašanje kod mladih korisnika.

EU pojačava pravila za velike digitalne platforme
Pitanje zaštite djece na internetu poslednjih godina postalo je jedan od prioriteta Evropske unije. Brisel je kroz nova pravila pokušao da uvede strože obaveze za velike tehnološke kompanije, posebno kada je riječ o zaštiti maloljetnika, transparentnosti algoritama i uklanjanju nezakonitog sadržaja.

Jedan od ključnih instrumenata je Akt o digitalnim uslugama (Digital Services Act – DSA), koji od najvećih onlajn platformi zahtijeva procjenu i smanjenje rizika koje njihovo poslovanje može da predstavlja za korisnike, uključujući djecu.

Evropska komisija je posebno ukazala na potrebu da platforme uvedu efikasnije mehanizme zaštite maloljetnika, spriječe izloženost djece štetnom sadržaju i obezbijede veću kontrolu nad korišćenjem ličnih podataka.

Nastavi čitati

Aktuelno