Connect with us

Društvo

IMAMO LI RAZLOGA ZA STRAH? Zemljotresu u Jadranskom moru sve češći

U posljednjih par dana zabilježeno je nekoliko zemljotresa kako u BiH, tako i u regionu.

Sarajevsko područje prije nekoliko dana potresla su dva zemljotresa, jači je bio magnitude 4,2 po Rihteru.

Šire dubrovačko područje su cijelu nedjelju pogađali umjereno jaki zemljotresi.
Zadnji, u petak, 23. februara je pogodio područje pored Mljeta jačinom 4,9 stepeni po Rihteru. Prije toga, kažu podaci ЕSMC-a, tri su zatresla Pelješac i Neum – najjači je bio 3,8 stepeni – a potom je subotu, 24. februara jedan zatresao okolinu albanskog grada Еlbasana 200 kilometara dalje.

Seizmolozima je dobro poznata građa i tektonika Jadranske mikroploče i njenih aktivnih rubova. Upravo Dubrovnik leži na granici nekadašnje tzv. Adria ploče koja je nekada bila puno veća, a danas je raznim procesima “pojedena” i spala na veličinu Jadranskog mora. Dubrovačko područje poznato je po snažnim potresima (najpoznatiji u 17. vijeku uzrokovao je katastrofu).

Šta se sada događa na tom području, da li je došlo do aktivacije, buđenja Jadranske mikroploče, otkrila Ines Ivančić, seizmolog iz Zagreba. Ona kaže “nema nikakvog buđenja, sve je to uobičajeno”.

“To područje u Jadranskom moru je jedno od seizmički najaktivnijih područja. Aktivnost tamo nije neobična, a kako su epicentri tipično duboko u moru, mogu se tek osjetiti na obali. Dakle, nema nikakvog buđenja, potresi su tamo uobičajeni, a ono što neprestano naglašavamo i ponavljamo jeste da ih je ipak nemoguće predvidjeti”, kaže ona.

Ona nerado govori o mogućnosti velikog, razornog zemljotresa koji bi sledio seriju manjih. Spominje dubrovački zemljotres iz 1667. godine, kao i stonski iz 1996. godine, oba više od pet stepeni po Rihteru, kao primjere mogućih jakih zemljotresa.

“Imamo dosta podataka i dugu seizmološku tradiciju. Ono što sigurno znamo jeste da će potresa biti, ali kojim intenzitetom teško je predviđati. Očekivano, nakon petrinjskog zemljotresa svi su sada još uvijek jako osjetljivi na podrhtavanje pa i na potrese koji su dosta udaljeni od obale”, zaključuje, prenosi Jutarnji.

Društvo

LJETO NAM TEK STIŽE Sutra i zvanično počinje najtopliji period godine

Iako se već danima kuvamo od vrućine, ljeto nam zvanično stiže tek sutra, 20. juna, i to u  22.50 časova.

Na prvi dan ljeta, u Republici Srpskoj se očekuje dnevna temperatura od 32 do 38 stepeni Celzijusovih.

– Sam početak ljeta je u znaku veoma toplog vremena, čak će biti i toplije od prosjeka za drugi dio juna, s obzirom da će temperatura vazduha ići do 38 stepeni, nije isključeno da ponegdje u petak, eventualno, i subotu bude i skoro 40 stepeni Celzijusovih – rekla je meteorolog Hidrometeorološkog zavoda RS Milica Đorđević za Srnu.

Ona je za narednu sedmicu najavila nestabilnije vrijeme i svježije.

– Uslijediće pad temperature vazduha za 10 do 15 stepeni, tako ćemo imati nekoliko nestabilnih i svežijih dana, ali to neće dugo trajati – rekla je Đorđevićeva.

Na dan početka ljeta obdanica je najduža, a noć najkraća.

U isto vrijeme, kada na sjevernoj Zemljinoj polulopti stiže ljeto, na južnoj Zemljinoj polulopti počinje zima.

 

 

 

Nastavi čitati

Društvo

PRIJETNJE, PALJENJE AUTOMOBILA… Udruženje novinara RS traži policijsku zaštitu za novinara Natašu Miljanović Zubac

Udruženje novinara Republike Srpske poziva nadležne u Ministarstvu unutrašnjih poslova Republike Srpske da zaštite novinara Natašu Miljanović Zubac, ponovo urade procjenu bezbjednosti i dodijele joj zaštitu ukoliko procjena pokaže da joj je bezbjednost ugrožena.

– Ako to ne bude slučaj, pozivamo ih da javnosti odgovore kako planiraju zaštititi našu koleginicu koja se nakon dvije godine bolovanja vraća na posao? – naveli su u saopštenju.

Podsjećaju nadležne i javnost da je Nataša Miljanović Zubac, novinar RTRS-a zaposlena u dopisništvu u Trebinju, prije nekoliko dana javno iznijela sva saznanja o ugroženosti svoje bezbjednosti i to nakon što je prethodnih godina doživjela nekoliko vrlo ozbiljnih prijetnji među kojima su paljenje automobila, ostavljanje lutke sa otkinutom glavom na kućnom pragu i prijeteće poruke “mrtva usta ne govore”.

Takođe, podsjetili su da se više puta obraćala nadležnim organima i tražila zaštitu kako bi se mogla kretati bez straha za sopstveni život.

– S obzirom na to da se nakon dvije godine Nataša Miljanović Zubac vraća na posao koji uključuje stalno kretanje, odlazak na teren i potpunu fizičku izloženost, pozivamo MUP Republike Srpske da u najkraćem roku urade procjenu njene ugroženosti kako bi svoj posao mogla obavljati na odgovarajući način – naglasili su u Udruženju novinara RS.

Pozvali su MUP i ostale nadležne organe da što prije otkriju i kazne počinioce ovih krivičnih djela.

Nastavi čitati

Društvo

SVAKA ČAST MARKO! Docent na banjalučkom PMF-u dizajnirao evolutivni algoritam

Docent na Prirodno-matematičkom fakultetu (PMF) Univerziteta u Banjaluci Marko Đukanović sa kolegama Tehničkog univerziteta u Beču, dizajnirao je “efektivni evolutivni algoritam koji rješava nizovni problem primjenjiv u bioinformatici na izračunavanje strukturalne sličnosti između skupa bioloških molekula”.

Oni su objavili rad “Pristrasni genetski algoritam nasumičnog ključa za rješavanje problema pronalaska najdužeg zajedničkog kvadratnog podniza” (A Biased Random Key Genetic Algorithm for Solving the Longest Common Square Subsequence Problem) u vodećem časopisu u oblasti računarskih nauka i vještačke inteligencije “IEEE Xplore”.

 

 

Đukanović napominje za Srnu da su, uz njega, autori i Žaume Rešak, Kristijan Blum i Ginter Rajdl.

On kaže da je ovo rezultat nastavka dobre saradnje banjalučkog PMF-a, Tehničkog univerziteta u Beču, te Instituta za vještačku inteligenciju pri Autonomnom univerzitetu u Beču.

Rad ovog tima je u aprilu proglašen najboljim na “Evostarovoj” konferenciji na Univerzitetu Ebristvit u Velsu, kad su osvojili nagradu za rad “Smjernice zasnovane na neuronskoj mreži za BRKGA: primjena za problem najdužeg zajedničkog kvadratnog podniza”.

Osim toga, Đukanović i njegov kolega Aleksandar Kartelj osvojili su prošle godine treće mjesto na međunarodnom takmičenju iz simboličke regresije “Interpretabilna simbolička regresija za nauku o podacima”.

Đukanović je prošle godine dobio nagradu za najbolji naučni rad na međunarodnoj konferenciji o primijenjenoj vještačkoj inteligenciji, održanoj u Kragujevcu, za rad “Integracija ograničenja najvišeg nivoa u algoritam pretraživanja simboličke regresije”.

On je dobitnik i Dunavske nagrade za mladog naučnika 2022. godine.

Marko Đukanović završio je 2009. gimnaziju u Novom Gradu kao učenik generacije, a iste godine upisao je opšti smjer matematike i informatike na banjalučkom PMF-u, koji je završio 2013. godine sa prosječnom ocjenom 9,87.

Dobitnik je “Zlatne plakete” za studenta generacije na PMF-u, gdje je biran u svojstvu asistenta 2014. godine.

 

 

Na PMF-u je 2016. godine završio i master studije matematike, sa prosječnom ocjenom 10.

Doktorske studije iz računarskih nauka započeo je 2017. godine na Tehničkom univerzitetu u Beču, na Institutu za logiku i izračunavanje u okviru Fakulteta za informatiku, pod mentorstvom profesora Gintera Rajdla i uspješno ih završio 2021. godine, sa najvišom pohvalom.

Izabran je u zvanje docenta na Odsjeku za matematiku i informatiku banjalučkog PMF-a 2021. godine.

Nastavi čitati

Aktuelno