Connect with us

Zdravlje

JESU LI BAKE BILE U PRAVU: Ljekar otkriva pomaže li PILEĆA SUPA kada smo bolesni

Pripremanje činije pileće supe za voljenu osobu kada je bolesna bila je uobičajena praksa širom svijeta vijekovima. Danas se generacije iz gotovo svih kultura kunu u prednosti pileće supe. Specijalista za ishranu objašnjava šta se krije iza ove omiljene hrane.

Pileća supa kao terapija može se da se prati kroz istoriju sve do 60. godine naše ere i Pedanija Dioskorida, vojnog hirurga koji je služio pod rimskim imperatorom Neronom, i čiju su medicinsku enciklopediju u pet tomova konsultovali rani iscelitelji tokom više od jednog milenijuma. Ali porijeklo pileće supe seže hiljadama godina ranije, u drevnu Kinu.

Dakle, s obzirom na to da je sezona prehlade i gripa u punom jeku, vrijedi se zapitati: postoji li nauka koja bi potvrdila uvjerenje da supa zaista pomaže? Ili pileća supa služi samo kao placebo, odnosno pruža psihološku utehu kada smo bolesni, bez stvarne terapeutske koristi?

Doktor Kolbi Timan, kao registrovani dijetetičar i profesor dijetetike i ishrane na Univerzitetu u Dejtonu, tvrdi da ono što pilećoj supi daje poseban ukus je “umami” – peta kategorija osjećaja ukusa, pored slatkog, slanog, kiselog i gorkog. Često se opisuje kao da ima “mesni” ukus, prenosi RTS.

Poboljšava apetit i varenje
Kako naglašava prof. Timan, cijela priča o pilećoj supi ima vrlo smisla, jer su aminokiseline gradivni blokovi proteina, a aminokiselina glutamat se nalazi u hrani sa “mesnim” ukusom. Međutim, nije sva hrana koja ima ovaj ukus meso ili živina; imaju ga i sir, pečurke i soja sos.

Istraživanja pokazuju da je ukus, kako se ispostavilo, ključan za ljekovita svojstva pileće supe. Pacijenti sa oboljenjima gornjih disajnih puteva uglavnom jedu manje ili uopšte ne jedu, zato što akutne bolesti izazivaju inflamatorni odgovor koji smanjuje apetit. Ali ukoliko ne jedemo, samim tim ne unosimo hranu koja nam je potrebna, onda je teško očekivati da ćemo tako popraviti imunitet i oporaviti se od bolesti.

Rezultati istraživanja ukazuju da taj “umami” ukus koji ima pilaća supa, može da podstakne apetit. Učesnici jedne studije izjavili su da su osjetili glad poslije prvog zalogaja supe.

Druga istraživanja govore da mesni ukus poboljšava varenje hranljivih materija. Kada naš mozak osjeti umami preko receptora ukusa na našim jezicima, tijelo aktivira digestivni trakt da lakše apsorbuje proteine.

Ovo automatski utiče na smanjenje gastrointenstinalnih problema, mada većina ljudi ne povezuje infekciju gornjih disajnih puteva sa tom vrstom tegoba, istraživanja su otkrila da kod djece virus gripa povećava bol u stomaku, mučninu, povraćanje i simptome dijareje.

Smanjuje upalu i zapušen nos
Upala je dio prirodnog odgovora tijela na povredu ili bolest; zapaljenje se javlja kada bijela krvna zrnca migriraju u upaljeno tkivo kako bi pomogla u liječenju. Kada se ovaj inflamatorni proces javi u gornjim disajnim putevima, to rezultira simptomima uobičajene prehlade i gripa, kao što su zapušen nos ili curenje iz nosa, kijanje, kašalj i zgušnjavanje sluzi.

Nasuprot tome, niža aktivnost bijelih krvnih zrnaca u nazalnim prolazima može smanjiti upalu. I zanimljivo, istraživanja pokazuju da pileća supa zapravo može da smanji broj bijelih krvnih zrnaca koji putuju do upaljenih tkiva. To radi tako što direktno inhibira sposobnost neutrofila, vrste bijelih krvnih zrnaca, da putuju do zapaljenog tkiva.

Da biste zaista razumjeli umirujuće i ljekovito dejstvo pileće supe, važno je uzeti u obzir sastojke supe. Nisu sve pileće supe pune hranljivih ljekovitih svojstava. Na primjer, ultra prerađenim konzerviranim verzijama pileće supe, sa rezancima ili bez njih, nedostaju mnogi antioksidansi koji se nalaze u domaćim verzijama. Većina konzerviranih verzija pileće supe skoro je bez svježeg povrća.

Osnovni hranljivi sastojci u domaćim verzijama supe su upravo ono što ih izdvaja od konzerviranih verzija. Piletina obezbjeđuje tijelu potpuni izvor proteina za borbu protiv infekcije. Povrće obezbjeđuje široku lepezu vitamina, minerala i antioksidanata. Ako se priprema sa rezancima, oni pružaju lako svarljiv izvor ugljenih hidrata koje tijelo koristi za energiju i oporavak.

Čak i toplina pileće supe može da pomogne. Ispijanje tečnosti i udisanje isparenja povećava temperaturu nazalnih i disajnih puteva, što oslobađa gustu sluz koja često prati respiratorna oboljenja. U poređenju sa običnom toplom vodom, studije pokazuju da je pileća supa efikasnija u otpuštanju sluzi.

Bilje i začini koji se ponekad koriste u pilećoj supi, kao što su biber i bijeli luk, takođe oslobađaju sluz. Čorba, koja sadrži vodu i elektrolite, pomaže u rehidraciji.

Dakle, da biste povećali zdravstvene prednosti pileće supe, profesor Timan preporučuje domaću varijantu, koja se može pripremiti sa šargarepom, celerom, svježim bijelim lukom, začinskim biljem i začinima, između ostalog.

Ukratko, savremena nauka navodi da pileća supa – iako nije liek protiv prehlade i gripa – zaista pomaže u liječenju. Izgleda da su naše bake bile u pravu.

Related Topics:

Zdravlje

PREVENCIJA SPAŠAVA ŽIVOTE: HPV vakcinacija i skrining ključni u borbi

Iako se o karcinomu grlića materice govori tokom cijele godine, od 19. do 25. januara, kada se obilježava Evropska sedmica prevencije raka grlića materice, posebna pažnja usmjerena je na značaj vakcinacije protiv HPV-a i redovnih preventivnih pregleda, koji ovu bolest u velikoj mjeri mogu spriječiti ili otkriti u ranoj fazi.

Naime, kako su rekli iz klinike “Medico S” iz Banjaluke, prevencija je pola zdravlja, te su dodali da Evropska sedmica borbe protiv raka grlića materice podsjeća da savremena medicina ima znanje i metodologiju kojima se ova bolest može otkriti na vrijeme i u velikoj mjeri spriječiti.

“Ključ leži u organizovanom skriningu, savremenim dijagnostičkim metodama i informisanosti žena. Rak grlića materice najčešće ne nastaje iznenada. Riječ je o procesu koji traje godinama i koji u najvećem broju slučajeva započinje dugotrajnom infekcijom visokorizičnim tipovima humanog papiloma virusa (HPV)”, ističu iz ove klinike.

Dodaju da savremena medicina ne govori samo o otkrivanju promjena, već i o prepoznavanju njihovog uzroka u najranijoj fazi.

“Vakcinacija protiv humanog papiloma virusa (HPV), zajedno sa skriningom i liječenjem prekanceroznih lezija, predstavlja najefikasniji i najisplativiji način prevencije raka grlića materice. U Republici Srpskoj dostupna je devetovalentna HPV vakcina, a preporučena vakcinacija protiv HPV-a organizovano se i besplatno sprovodi kod djevojčica i dječaka uzrasta od 11 do 18 godina”, kazala je prim. mr sci. dr Vesna Ćurić, ginekolog u Zdravstvenoj ustanovi “Medico S”.

Dodala je da jedan od najznačajnijih iskoraka u sekundarnoj prevenciji predstavlja tekućinski PAPA test, unaprijeđena metoda citološkog pregleda koja omogućava jasniju, precizniju i pouzdaniju analizu ćelija grlića materice.

“U kombinaciji sa HPV testiranjem, ovaj pristup pruža znatno veću sigurnost u procjeni zdravstvenog statusa žene, naročito nakon 30. godine života”, kazala je Ćurićeva.

Pojašnjava da iskustva zemalja koje su uvele organizovane programe skrininga i HPV testiranja pokazuju značajan pad obolijevanja, rjeđe otkrivanje bolesti u uznapredovalim stadijumima i manju potrebu za agresivnim terapijama.

“Prevencija, osim što spasava živote, čuva i reproduktivno zdravlje žena”, zaključila je Ćurićeva.

Kada je riječ o Federaciji BiH, iz Zavoda za javno zdravstvo Federacije BiH za “Nezavisne novine” ističu da je u protekle tri godine, od uvođenja imunizacije protiv HPV-a, u Federaciji BiH dato skoro 15.000 doza vakcine, uz postupni porast obuhvata imunizacijom.

“Januar je mjesec podizanja svijesti o karcinomu vrata materice (cerviksa). Glavni je uzročnik humani papiloma virus (HPV), a najučinkovitija zaštita imunizacija. Cjepiva su razvijena kako bi se spriječilo obolijevanje, komplikacije i smrtnost od zaraznih bolesti. Među njima, cjepivo protiv humanog papiloma virusa (HPV) se posebno ističe jer znatno smanjuje rizik od obolijevanja i smrtnosti od određenih vrsta karcinoma”, kazali su iz Zavoda javno zdravstvo FBiH.

Dodaju da godišnje više od 150 žena u FBiH oboli od karcinoma grlića materice, a više od 80 njih umre.

“Imunizacija protiv HPV-a je siguran način zaštite od karcinoma i bolesti uzrokovanih HPV-om”, kazali su iz Zavoda za javno zdravstvo FBiH i dodali da pravovremena prevencija imunizacijom i redovni pregledi predstavljaju najvažniji korak u zaštiti zdravlja i spasavaju živote.

Nastavi čitati

Zdravlje

POVEĆAN BROJ OBOLJELIH OD RESPIRATORNIH INFEKCIJA: UKC RS od sutra zabranjuje posjete pacijentima

Zbog povećanog broja respiratornih infekcija od sutra su zabranjene posjete pacijentima u svim klinikama UKC Republike Srpske.

Kako je saopšteno iz ove ustanove, posjete su zabranjene s ciljem prevencije i kontrole širenja respiratornih infekcija.

“O izmjeni ove odluke javnost će biti blagovremeno obaviještena”, poručili su iz UKC-a RS.

Nastavi čitati

Zdravlje

“SUPER GRIP” SE ŠIRI EVROPOM: Epidemiolozi upozoravaju građane Srpske

Takozvani „super grip“, odnosno virus gripa A H3N2, koji se posljednjih sedmica intenzivno širi Evropom, zabilježen je i u Republici Srpskoj, gdje su potvrđena tri slučaja infekcije.

Epidemiolozi upozoravaju da je vrhunac sezone gripa tek pred nama i apeluju na građane da budu oprezni.

Načelnica Službe za epidemiologiju Instituta za javno zdravstvo Republike Srpske Nina Rodić Vukmir izjavila je za Jutarnji program RTRS-a da je riječ o poznatom virusu, a ne o novom soju.

“To nije novi virus, već podtip A H3N2 koji ima manju izmjenu u genetskoj strukturi. Virus ima tendenciju širenja i lako izaziva oboljevanje kod osoba koje nemaju izgrađen imunitet”, istakla je Rodić Vukmir.

Prema njenim riječima, Republika Srpska ulazi u uobičajenu sezonu gripa, koja svake godine dostiže vrhunac tokom zimskih mjeseci.

“Nalazimo se u standardnoj sezoni gripa, a najveći broj oboljelih očekujemo krajem januara i početkom februara. Porast broja infekcija tek predstoji”, navela je ona.

Rodić Vukmir je uputila apel građanima da, ukoliko imaju simptome bolesti, svedu kontakte i posjete na minimum i da vode računa o zaštiti drugih.

Prema podacima domova zdravlja u Republici Srpskoj, prijavljeno je 4.950 slučajeva akutnih respiratornih infekcija, dok su oboljenja slična gripi registrovana kod 432 osobe. Tokom ove sedmice u bolnicama je zabilježeno 88 slučajeva teške akutne respiratorne infekcije koji su zahtijevali hospitalizaciju.

Najveća učestalost oboljenja sličnih gripi zabilježena je u regijama Bijeljine i Foče. Najviše oboljelih od akutnih respiratornih i infekcija sličnih gripi pripada uzrasnim grupama od 30 do 64 godine i od 5 do 14 godina, dok su kod teških oblika infekcije najugroženiji najmlađi i najstariji građani.

Nastavi čitati

Aktuelno