Connect with us

Svijet

MAĐARSKA NA RASKRSNICI! Izbori koji će definisati budućnost Evropske unije

Mađarski izbori 12. aprila mogli bi svrgnuti Viktora Orbana nakon 16 godina na vlasti. Čak i ako se Orban održi, nevjerovatan uspjeh opozicionog vođe Petera Madžara i dalje je lekcija za evropski mejnstrim, piše Tibor Desevfi.

Mađarski izbori 12. aprila privlače neuobičajenu pažnju širom Evrope. Premijer Viktor Orban je simbol savremenog populizma – Tramp prije Trampa – i inspiracija za evropsku krajnju desnicu. Ali, prvi put u 16 godina, on i njegova stranka Fides su u problemima.

Neke ankete sugerišu da bi opozicioni vođa Peter Madžar i njegova stranka Tisa mogli ići toliko daleko da osiguraju ustavnu većinu. Ovaj ishod bi im omogućio da demontuju ključne elemente Orbanovog sistema i prepišu mađarski pravni i institucionalni okvir. Ako se ostvari, to bi bio jedan od najznačajnijih političkih preokreta u EU decenijama. Evropska mejnstrim struja trebala bi obratiti pažnju: Čak i ako Madžar na kraju ne pobijedi, njegov nevjerovatan izazov Orbanu naglašava da “vjetrovi promjena” i dalje mogu duvati u oba smjera.

Kampanja koja mijenja smjer

Orban djeluje u izuzetno povoljnom međunarodnom okruženju. Ruski predsjednik Vladimir Putin tretira Mađarsku kao strateškog partnera u EU, uključujući i blisku obavještajnu saradnju. Donald Tramp, američki predsjednik, više je puta javno podržao Orbana u neobično direktnim političkim terminima, uzdižući ga kao uzor “neliberalne internacionale”. Kina i Si Đinping podržali su Mađarsku kroz održivi ekonomski angažman i strateška ulaganja, dok je Benjamin Netanjahu otvoreno izrazio političku podršku Orbanu uoči izbora. Ovo nije samo retoričko slaganje. To odražava obrazac aktivne političke i strateške podrške koja bi, intuitivno, mogla učvrstiti Orbanov položaj. Ali čini se da se unutrašnja dinamika Mađarske i dalje kreće u suprotnom smjeru.

Čini se da Orban prepoznaje šta je u pitanju. Njegova taktika kampanje odavno je premašila konvencionalno demokratsko takmičenje. Ali intenzitet ciklusa iz 2026. sugeriše da je sistem pod pritiskom. Fides kombinuje svoju ogromnu finansijsku i medijsku dominaciju sa sve agresivnijim taktikama, od narativa povezanih s nacionalnom sigurnošću do navodnih “operacija pod lažnom zastavom” i demonizacije njegovih protivnika kao “špijuna”. Štaviše, Trampov drugi čovjek, Džej Di Vens, posjećuje Mađarsku sedmicu prije izbora kako bi podstakao Orbanovu kampanju, što je jasno kršenje međunarodnih normi.

Ipak, evropski mejnstrim trebao bi se oduprijeti gledanju na Orbanove (i taktike njegovih prijatelja) ili Madžarovu snagu u anketama kao na bube u istom starom sistemu. Umjesto toga, to su znakovi (geo)politike koja sve više djeluje izvan prepoznatljivih normi.

Evropski trenutak žirafe
Postoji poznata srednjoevropska šala o čovjeku koji posjećuje zoološki vrt. Stojeći ispred žirafe, čovjek za trenutak proučava životinju, a zatim s povjerenjem izjavljuje: “Takva životinja ne postoji.” Evropske rasprave o Mađarskoj i krajnjoj desnici ponekad slijede sličnu logiku. Kada politički razvoj događaja ne ispuni očekivanja, instinkt ih odbaci kao anomalije.

Ali ako se resursi poput Orbanovih ne pretvore pouzdano u političku moć, ako se duboko ukorijenjeni sistemi mogu iznenada početi tresti i ako ih vanjska podrška ne stabilizuje nužno, onda to nisu izuzeci. Takva se nesigurnost u Evropi često doživljava kao izvor ranjivosti: uzmimo, na primjer, tjeskobu zbog Trampove administracije koja teži “promjeni režima” u Evropi. Ali ako se ograničenja popuštaju, tada se prostor za političko djelovanje širi. I, kao što će Mađarska možda pokazati, to nije relevantno samo za revizionističke ili remetilačke aktere.

To bi takođe trebalo motivisati one političke snage koje i dalje vjeruju u pravednost i pristojnost, ali se često nađu nadmašene agresivnom logikom destruktivnog populizma. Čini se da evropski mejnstrim često igra na terenu koji definišu njegovi protivnici, gdje asimetrija, pojačavanje i kršenje normi neizbježno favorizuju potonje. Ali u tako fluidnom, nepredvidivom (geo)političkom okruženju to nije nužno slučaj.

Prepoznavanje nedostatka neizbježnosti ne uklanja neravnotežu. Ali otvara nove mogućnosti. Sposobnost djelovanja unutar stalno promjenjivog skupa pravila, bilo na domaćem ili međunarodnom planu, može se pokazati jednako važnom kao i resursi ili strukturna prednost. To implicira da evropska glavna struja treba proširiti granice svoje političke mašte – i priznati da žirafe možda zaista postoje, navodi “ECFR”.

Related Topics:

Svijet

TRAMP PONOVO U CENTRU PAŽNJE: Njegova želja podigla prašinu pred finale SP-a

​Američki predsjednik Donald Tramp izjavio je da bi želio da Sjedinjene Američke Države ponovo budu domaćin Svjetskog prvenstva u fudbalu, ali ovog puta bez zajedničke organizacije sa Kanadom i Meksikom.

Na prijemu koji je FIFA organizovala u Trampovoj kuli u Njujorku, uoči finala između Španije i Argentine, Tramp je poručio da bi FIFA trebalo ponovo da izabere SAD za domaćina, dodajući u šaljivom tonu da bi “ovaj put trebalo izostaviti Kanadu i Meksiko”.

Nastavi čitati

Svijet

DIREKTOR CIA O OBJAVI TAJNIH DOKUMENATA: Cilj jačanje povjerenja u izbore

Direktor američke Centralne obavještajne agencije (CIA) Džon Retklif izjavio je danas da je cilj objavljivanja dokumenata o američkim izborima, sa kojih je administracija predsjednika Sjedinjenih Američkih Država Donalda Trampa skinula oznaku tajnosti, jačanje povjerenja javnosti u izborni proces, dok su kritičari ocijenili da bi taj potez mogao da proizvede suprotan efekat.

Retklif je na društvenoj mreži Iks naveo da zaštita američke demokratije i integriteta izbora od stranog uticaja i miješanja ostaje jedan od najvažnijih prioriteta.

“Ta pitanja zaslužuju javnu provjeru kako bi temelji naše demokratije, bezbjednost i povjerenje javnosti u izbore bili neupitni”, poručio je Retklif, prenio je CNN.

CIA je bila jedna od nekoliko američkih agencija koje su učestvovale u objavljivanju dokumenata na sajtu Bijele kuće.

Predsjednik Sjedinjenih Američkih Država Donald Tramp izjavio je prethodno danas, u obraćanju naciji, da je Kina nezakonito pribavila podatke o oko 220 miliona američkih birača i pokušala da utiče na predsjedničke izbore 2020. godine, pozivajući se na dokumenta sa kojih je administracija skinula oznaku tajnosti i objavila ih na sajtu Bijele kuće.

Retklif je tokom prvog mandata Donalda Trampa obavljao funkciju direktora Nacionalne obavještajne službe (ODNI), kada je američka obavještajna zajednica zauzela stav koji se razlikovao od tvrdnji koje je Tramp iznio u svom obraćanju.

Nastavi čitati

Svijet

VELIKI POŽAR U ŠPANIJI: Vatra guta hiljade hektara šume, vatrogasci daju sve od sebe da ugase vatru

Šumski požar u opštini Ores u sjevernoj španskoj regiji Aragon izgorjelo je više od 7.600 hektara, a najmanje 1.000 ljudi je evakuisano dok vatrogasci pokušavaju obuzdati požar.

Požar, koji je izbio u blizini Oresa u sjeveroistočnoj španskoj regiji Aragon 15. jula tokom intenzivnog toplotnog talasa, brzo se proširio preko suve vegetacije, što je izazvalo preventivnu evakuaciju najmanje pet sela.

Vlasti su premjestile stanovnike na sigurno dok je gust dim prekrio područje, a brzo napredujući plamen prijetio domovima, poljoprivrednom zemljištu i kritičnoj infrastrukturi.

Vojne jedinice za hitne slučajeve, uključujući špansku specijaliziranu Unidad Militar de Emergencias (UME), bile su raspoređene zajedno s civilnim vatrogasnim ekipama, radeći danonoćno u izazovnim uslovima. Timovi na terenu koristili su crijeva visokog pritiska i tehnike probijanja požara, dok je zračna podrška iz helikoptera i aviona za bacanje vode vršila ponovljena ispuštanja kako bi usporila napredovanje požara preko neravnog i teško pristupačnog terena, prenosi Klix.

Regionalni zvaničnik Roberto Bermudez de Kastro opisao je incident kao jednu od najozbiljnijih požarnih vanrednih situacija u Aragonu posljednjih godina.

Premijer Pedro Sančez obećao je punu podršku vlade tekućim operacijama u hitnim slučajevima i pomoć pogođenim zajednicama, dok nacionalne i regionalne vlasti ostaju u stanju visoke pripravnosti.

Prema Evropskom sistemu za informisanje o šumskim požarima (EFFIS), skoro 400.000 hektara izgorjelo je širom Španije tokom prošlogodišnje rekordne sezone šumskih požara. Stručnjaci upozoravaju da sve češći toplotni talasi, produžena suša i promjenjivi klimatski obrasci pogoršavaju rizike od šumskih požara, posebno u južnoj Evropi, gdje sezone požara postaju duže, intenzivnije i teže ih je kontrolisati.

Nastavi čitati

Aktuelno