Ruski predsjednik Vladimir Putin izjavio je da svijet prolazi kroz strukturne promjene, pri čemu takozvane stare lidere zamjenjuju novi pokretači rasta.

– Promjene i napredak su jedine konstante, to je u ljudskoj prirodi i ne mogu se zaustaviti – naglasio je ruski predsjednik.

On je dodao da je BRIKS usmjeren na multipolarni globalni rast, inovacije i saradnju, pri čemu se zemlje u usponu pozicioniraju kao pokretači budućih ekonomskih trendova usljed tekućih promjena globalnih odnosa snaga.

Ruski predsjednik sastao se danas sa premijerom Indije Narendrom Modijem, sa kojim je razgovarao o situaciji u regionu Crnog mora, uključujući pitanja pomorske trgovine i bezbjednosti.

Šefica evropske diplomatije Kaja Kalas izjavila je da Evropska unija treba da uvede sankcije izraelskim naseljima, kao što je to učinila za Krim pod ruskom okupacijom, prenio je danas Politiko.

Kalas je dodala da bi zabrana trgovine sa nelegalnim izraelskim naseljima na nivou cele Unije predstavljala principijelan stav bloka, poredeći nelegalna naselja na Zapadnoj obali sa ruskom okupacijom Krima.

“Ako uzmemo primer kada je Krim bio okupiran, situacija je bila veoma jasna. To je nezakonito, mi to ne priznajemo, što znači da obustavljamo trgovinu svim proizvodima koji dolaze sa Krima”, rekla je Kalas u intervjuu za Ajriš tajms.

Izraelska misija pri EU i NATO-u ocenila je te izjave kao veoma neprimerene.

“Naročito danas, uoči jevrejske Nove godine, teško je poverovati da bi ona povukla direktnu paralelu između Zida plača i Jevrejske četvrti u Jerusalimu i situacije na Krimu, bez obzira na njeno lično viđenje sveta”, navodi se u saopštenju misije.

Visoka predstavnica EU za spoljnu politiku već dugo podržava inicijativu nekoliko država članica da se izvrši pritisak na Evropsku komisiju kako bi se zabranila trgovina sa teritorijama koje je Izrael nezakonito okupirao, što je pitanje koje deli evropske prestonice i postalo je tačka sporenja u odnosima između Kalas i predsednice EK, Ursule fon der Lajen.

Podrška Kalas do sada nije uspela da natera Komisiju na akciju, navodi briselski portal.

U julu je samo manjina ministara spoljnih poslova EU pozvala Komisiju da predloži konkretne mere o kojima bi države članice glasale.

Dok se nekolicina zemalja, uključujući Holandiju, Belgiju i Švedsku, zalagala za ograničenja na nivou celog bloka, Češka Republika je obećala da će se protiviti bilo kakvim novim sankcijama, čime je onemogućila postizanje jednoglasnosti neophodne među prestonicama EU.

Rasprava je, međutim, ponovo pokrenuta u utorak kada se osam zemalja Unije, uključujući Francusku, Španiju i Irsku, pridružilo Velikoj Britaniji i Kanadi u obećanju da će uvesti trgovinske sankcije izraelskim naseljima.

“Sve države članice EU slažu se da su izraelska naselja na Zapadnoj obali nezakonita prema međunarodnom pravu”, izjavila je Kalas nakon tog saopštenja.

Stavovi Kalas su i ranije izazivali gnev izraelskih zvaničnika. Izraelski ministar spoljnih poslova Gideon Sar obećao je u junu da će prekinuti sve kontakte sa visokom predstavnicom EU, nakon izveštaja da je ona uporedila odnos Izraela prema Palestincima sa situacijom u Južnoj Africi tokom aparthejda.

Apenini kriju neobičan geološki proces koji bi mogao objasniti zašto se Zemljina kora ispod Italije istovremeno rasteže, sabija, uzdiže i tone. Naučnici vjeruju da se duboko ispod planinskog lanca odvija svojevrsno „otkopčavanje“ Zemljine kore.

Apeninski planinski lanac, koji se proteže duž gotovo cijelog italijanskog poluostrva, već decenijama predstavlja zagonetku za geologe.

Dok se jedan dio lanca deformiše pod pritiskom i sabija, drugi se istovremeno rasteže. Pojedina područja se uzdižu, dok druga tonu.

Nova studija tima geologa sa Univerziteta u Firenci, predvođenog Stefanom Tavanijem, mogla bi ponuditi odgovor.

Kora se „otkopčava“ ispod Italije

Istraživači smatraju da je ključni proces delaminacija – odvajanje gustog donjeg dijela Zemljine kore i litosfere od gornjih slojeva.

Odvojeni, gušći materijal potom tone dublje u Zemljin plašt.

Prema novom modelu, ovo „otkopčavanje“ ne odvija se istovremeno ispod cijelog Apeninskog lanca.

Umjesto toga, postoji svojevrsni pokretni zglob, odnosno granica duž koje se donji slojevi postepeno odvajaju i koja se pomjera ispod Italije prema jadranskom predgorju.

Kako bi došli do zaključka, naučnici su analizirali decenije seizmičkih podataka, GPS mjerenja, satelitska radarska posmatranja i podatke o Mohorovičićevom diskontinuitetu – granici između Zemljine kore i plašta.

U podacima su pronašli obrazac koji se proteže duž više od 500 kilometara Apenina.

Jedna strana se rasteže, druga sabija

Posebno je zanimljivo ponašanje kore oko zone „otkopčavanja“.

Iza i iznad pokretne fronte potresi uglavnom ukazuju na rastezanje kore, dok ispred nje dominira kompresija.

GPS mjerenja dodatno podržavaju ovu sliku.

Unutrašnji dio planinskog pojasa širi se približno četiri milimetra godišnje, dok se prema njegovom spoljašnjem rubu taj pomak djelimično poništava sabijanjem od oko dva milimetra godišnje.

Naučnici zbog toga proces opisuju kao deformaciju nalik harmonici – jedan dio sistema se širi, dok se drugi istovremeno skraćuje.

Šta se zapravo događa duboko ispod površine?

Raniji modeli mogli su objasniti dio evolucije Apenina povlačenjem tektonske ploče koja tone u plašt.

Međutim, taj mehanizam nije mogao u potpunosti objasniti ono što se događa danas.

Nova teorija sugeriše da upravo delaminacija predstavlja „unutrašnji pogon“ koji je nedostajao.

Dok je donji dio litosfere još pričvršćen za ploču koja tone, on povlači i deformiše koru.

Kada pokretni zglob prođe određeno područje i donji slojevi se odvoje, to opterećenje nestaje.

Kora tada može da se podigne i djelimično „vrati“ prema gore, dok je iza zone odvajanja istovremeno izložena rastezanju.

Ispred nje, gdje je donji sloj još pričvršćen, nastavljaju se sabijanje i tonjenje.

Potresi otkrivaju šta se događa ispod površine

Jedan od najvažnijih dokaza za ovu teoriju jeste raspored zemljotresa.

Potresi se grupišu oko pretpostavljene zone odvajanja, a njihovi mehanizmi pokazuju različite vrste deformacija sa dvije strane.

To naučnicima omogućava da praktično „mapiraju“ proces koji se odvija kilometrima ispod površine, iako ga direktno ne mogu posmatrati.

Upravo zbog toga istraživači smatraju da bi Apenini mogli predstavljati izuzetno rijedak prirodni primjer procesa koji se inače teško može pratiti u realnom vremenu.

Mogla bi promijeniti razumijevanje planina

Nova studija ne daje konačan odgovor na sva pitanja.

Još nije u potpunosti poznata struktura tektonskih ploča ispod Italije, a za razumijevanje cijelog procesa biće potrebni složeniji modeli koji će povezati ponašanje kore i plašta kroz duži vremenski period.

Ipak, rezultati objavljeni u časopisu Communications Earth & Environment ukazuju na nešto izuzetno zanimljivo:

Apenini možda nisu samo planinski lanac koji se mijenja zbog sudara tektonskih ploča – oni su područje u kojem Zemljina kora upravo prolazi kroz proces svog svojevrsnog „otkopčavanja“.

To bi moglo pomoći naučnicima da bolje razumiju kako nastaju i mijenjaju se planinski lanci, ali i zašto se naizgled suprotni geološki procesi – rastezanje i sabijanje – mogu odvijati praktično istovremeno.